1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 167

FELIX PLATTER, 1536—1614

125

tesstoornissen in beslag genomen, daarna volgt een fysiopathologie van de zintuigen. Het is interessant te zien, dat aan de behandeling van de pathologie van de uitwendige zintuigen een stuk vooraf gaat, gewijd aan de sensus internus, het innerlijke zintuig. Dit begrip heeft in de psychologie tot en met Kant een belangrijke rol gespeeld. Het is moeilijk te omschrijven wat men onder dit inwendige zinuig verstaat. De betekenis ervan wisselt namelijk bij verschillende schrijvers aanzienlijk. Bij Platter is de omschrijving nog moeilijker, omdat wij hier weer in aanraking komen met het probleem dat boven reeds even genoemd werd, namelijk dat van de verhouding van natuurlijke en bovennatuurlijke oorzaken. Wij zouden een verkeerde voorstelling van Platter's werk krijgen, wanneer wij meenden dat ook voor hem een duidelijke scheiding tussen deze beide groepen van oorzaken bestond. Platter leefde nog vrijwel in de overtuiging dat de menselijke geest voortdurend in relatie staat met en bemvloed wordt door krachten van bovenmenselijke aard. De laesies van de geest (mentis laesiones) hebben dan ook vooral te maken met problemen als de inspiratie, de inblazing en de bemvloeding door hogere machten. Dit blijkt ook wel wanneer hij aandacht schenkt aan de curatio, de therapie. Deze wordt altijd uitvoerig behandeld. Het is moeilijk iets van Platter's gedachten gang te leren kennen op dit gebied, omdat daarvoor kennis verondersteld wordt van pharmaceutische en pharmacologische opvattingen uit zijn tijd. Ook bij de behandeling speelt echter het spiritualistische gezichtspunt steeds een belangrijke rol. Met „oorzaken" zijn immers niet alleen fysische maar ook metafysische zaken bedoeld en in een complex van voorwaarden komt steeds een belangrijke plaats toe aan de spiritus. Spiritus animalis. God en duivel verenigen zich in de opvattingen van Platter. Men moet dan ook zijn demonologische visie geheel plaatsen binnen het kader van zijn tijd. Van daar uit gezien verenigt Platter terecht natuurlijke en bovennatuurlijke oorzaken voor de psychiatrische ziektebeelden. Het feit dat hij een nuchter en critisch oog had voor de ziekteverschijnselen neemt niet weg dat hij in de verklaring daarvan steeds terug moet grijpen op de combinatie van spiritualisme en naturalisme. Het systeem van de laesiones mentis van Platter omvat 4 groepen, n.l. imbecillitas, consternatio, alienatio en defatigatio mentis. Over elk dezer groepen nog een enkel woord. Als imbecillitas mentis worden de zwakzinnigheid en de dementie aangeduid. De inhoud van het woord „imbecillitas" bij Platter is niet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen