1962 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 205

TER HERDENKING VAN PASCAL (f 19 AUG. 1662) door R. HOOYKAAS

De 19de augustus 1962 was het driehonderd jaar geleden, dat Blaise Pascal (1623-1662) stierf in de leeftijd van 39 jaar. In de wetenschappelijke, kerkelijke en dagblad-pers is hieraan ruim aandacht geschonken'). Wat Pascal betekent voor de wiskunde, de natuurkunde, de wijsbegeerte, de theologie en de Franse letteren is voldoende elders in het licht gesteld en zijn levensloop is ook door velen geschetst. We willen hier niet op zijn oorspronkelijke bijdragen tot de wis- en natuurkunde ingaan. Zij zijn belangrijk, maar misschien zijn zij niet het belangrijkste. Het belangrijkste lijkt ons wel, dat hij als niemand voor of na hem de natuurwetenschap niet alleen zuiver gehouden heeft, met name in haar betrekkingen tot de theologie, maar dit ook op pregnante wijze tot uitdrukking wist te brengen. De oerzonde die de groei der natuurwetenschap op beslissende momenten belet en haar resultaten vervalst heeft, is het rationalisme, — het geloof, dat de rede bij voorbaat weet wat in de natuur wèl en niet mogelijk is, — de verwachting, dat de mens uit zichzelf de grondslagen van de natuurwetenschap kan vaststellen en haar inhoud uit eigen geest kan deduceren. Door dit vooroordeel is de Griekse wetenschap doodgelopen en bleven de middeleeuwse en cartesiaanse natuurwetenschap grotendeels onvruchtbaar. ^) Op verzoek van de Redactie van „Geloof en Wetenschap" schreven we deze korte bijdrage. Overzichten van Pascal's leven en werk verschenen o.a. van de hand van N. J. Hommes („Actualiteit en grootheid van Blaise Pascal". Bijvoegsel Nw. Rott. Ct 18 aug. 1962) en van W. Aalders („Pascal, de apostel der intellectuelen". Hervormd Nederland 18, nr 33, 18 aug. 1962). Over zijn opvattingen aangaande wiskunde, natuurkunde, natuurlijke theologie, openbaring en de onderlinge verhouding van deze schreven we eerder in dit tijdschrift (Orgaan Chr. Vereen. Natuur- en Geneesk 1939, pp 147—173). Met enige geringe wijzigingen en toevoegingen verscheen dezelfde studie in het Engels (Free University Quarterly 2 (1952), pp. 106—137) onder de titel „Pascal, his science and his religion". Ook anderen hebben de verhouding geloof en natuurwetenschap op principieel dezelfde wijze als Pascal opgevat (zie onze bijdragen in dit tijdschrift, jaarg. 1946, pp. 1—61, ,,Rede en ervaring in de natuurwetenschap der XVHIe eeuw", en in Free Univ. Qu. 3 (1954) pp. 77—163, „Science and theology in the Middle Ages"). — R. H.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen