1963 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 229

VAN WAARNEMING NAAR BEHANDELING

183

Lezende in een boek over de geschiedenis der geneeskunde, ontmoette ik de Italiaanse clinicus Giorgo Baglivi i). Deze leefde van 1668—1707, dus in de tijd van Boerhave. Baglivi schreef een boek, dat in 1699 te Lyon werd uitgegeven en waarvan de titel, vertaald, luidt „Over de noodzaak de medische praktijk terug te roepen tot de oudere wijzen van waarnemen". Een enkele aanhaling uit het hoogst merkwaardige boek moge volgen. „De noodzaak heeft de geneeskunde uitgevonden, de ervaring heeft haar verwezenlijkt! Zij was onervaren, doch door telkens nieuwe waarnemingen is zij, in het licht van het alles ordenende verstand, rijk geworden aan kennis. De medicus is de dienaar der natuur en de uitlegger van haar werken. Wat de mens ook bedenkt en doet, als hij de natuur niet gehoorzaamt, kan hij haar niet beheersen. Heel dikwijls begint de natuur een nieuw werk, waar onze pogingen faalden. De scherpzinnige geest kan door voortdurende observatie, de beste geneeswijze vinden. Hippocrates zag dit reeds in en beoefende de geneeskunde, welke afweek van de speculatieve en zwevende geneeskunde in zijn dagen. Niets staat het herkennen van ziekten zo in de weg, als de dwaze vrijheid van speculeren en disputeren, welke afwijkingen van de zuivere leer der geneeskunde te danken zijn aan de hedendaagse philosophie. 2) De oorsprong, de vooruitgang en wat er aan zekerheid is in de medische wetenschap, dankt zij voor het grootste deel aan de waarneming. De steunpilaren van de medische wetenschap zijn „observatie et ratio"." Tot zover Baglivi. Een en ander is mogelijk wat vreemd gezegd, er zit veel waars in. Boerhave (1668—1738), tijdgenoot van Baglivi leerde verwante opvattingen. Doch ook de leermeesters van mijn generatie Talma, Pel, Nolen, Korteweg, Koch, Zaayer, Laméris, Rotgans, Remijnse hebben dezelfde gedachten met klem uitgesproken: geneeskunde leert men slechts aan het ziekbed. Of het nu in de dagen van Baglivi de philosophie was, welke de ^) Baglivi is een der belangrijkste figuren uit de geschiedenis der geneeskunde. Evenals ten onzent Boerhave bevrijdde hij de gangbare geneeskunde van onvruchtbare academische discussies en bracht haar terug tot de opvatting welke de nadruk legt op het onderzoek aan het ziekbed, dus met de klinische studie. 2) D.i. uit de tijd van Baglivi. De aangehaalde zinnen vormden niet een aaneengesloten geheel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen