1963 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 291

SPANNING EN ONTSPANNING

237

doen. Brengt dit laatste reeds met zich mede dat de aandacht voortdurend gespannen moet zijn, de risico's welke aan velerlei werkzaamheden onvermijdelijk verbonden zijn, verhogen deze spanning nog eens extra. Op hun beurt zijn deze inspanning en spanning oorzaak van lichamelijke en/of geestelijke vermoeidheid ^), welke tenslotte tot het staken van de arbeid dwingen, althans tot het nemen van een kortere of langere rust. De arbeid kan nu eenmaal niet ononderbroken worden voortgezet. Vandaar de arbeidspauzen, zowel kortere (b.v. elk uur 5 minuten) als langere (koffiepauze, theepauze, schafttijd)"), vandaar de limiet van zoveel werkuren per dag, vandaar de wekelijkse rustdag, welke reeds lang tot 1% dag is uitgebreid en onlangs zelf tot 2 dagen per week'). Vermoeidheid op zichzelf is derhalve fysiologisch, d.w.z. een normaal levensverschijnsel en iedereen die arbeid verricht dan ook genoegzaam bekend. Zij kan evenwel pathologische vormen aannemen. Zo kan te gespannen of te langdurige arbeid voeren tot oververmoeidheid. Ook komt het voor dat de vermoeidheid relatief te snel optreedt of dat zij een min of meer permanent, een chronisch karakter krijgt. In deze beide laatste gevallen moet men de oorzaak zoeken hetzij in het lichaam (b.v. een afwijking in de constitutie, een bloedziekte, een kwaadaardig gezwel), hetzij in de psyche (bij labiele, c.q. neurotisch aangelegde personen), hetzij in psycho-sociale omstandigheden (b.v. moeilijkheden met de opvoeding der kinderen, echtelijke conflicten, inwoning-misère, burenruzies, spanningen en moeilijkheden op kantoor of de fabriek e.d.). In betrekking met ons onderwerp wil ik dit laatste wat breder uitwerken. Alvorens hiertoe echter over te gaan is het nuttig een korte beschouwing aan de mens zelf te wijden. Wat is de mens eigenlijk en hoe moeten wij de mens uit een Christelijk oogpunt beschouwen. Hierbij bedenke men dat de mensbeschouwing zowel van toepassing is op de gezonde mens als op de zieke mens. Ook bij de zieke mens gaat het om zijn persoon, om zijn aard, karakter en aanleg, om de omstandigheden waarin hij leeft en werkt, om de wijze waarop bepaalde concrete feiten worden ervaren. Meer dan één schrijver heeft er dan ook op gewezen dat ook ziekte een wijze van mens-zijn is. De homo aeger, de zieke mens, is geen homo sui generis, maar slechts een variant van de gezonde mens. Zowel ziek-zijn als gezond-zijn, aldusTrimbos, zijn modaliteiten van het menselijk bestaan, welke zich op tweeërlei wijze openbaren: als een gebeuren, een proces dat objec-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen