1963 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 292

238

A. C. DROGENDIJK

tief waarneembaar is, ofwel als een beleven, een ervaren dat slechts subjectief kenbaar is. Men kan de mens vanuit verschillende gezichtshoeken beschouwen. Religieus gezien is de mens een creatuur, een redelijk-zedelijk wezen met een bepaalde cultuuropdracht, geschapen naar Gods beeld. Dit laatste komt o.m. hierin tot uiting dat de mens een ik-he'd, een persoonlijkheid is ^). Dat ik is geen derde substantie, geen afzonderlijk bestanddeel met eigen hoedanigheden ten opzichte van de ziel of het lichaam. Neen, dat ik is slechts een formele bepaling, een complementum existentiae aldus Bavinck, een symbool van de eenheid. Wij hebben geen ik, maar zijn ik. Het ik omvat de ganse menselijke natuur. Alle psychische en somatische verschijnselen zijn betrokken op een ik. In dit ik-wij zijn ligt alzo de erkenning van de eenheid onzer menselijke natuur en het is tevens een van de gronden van onze verantwoordelijkheid. Alleen bij de mens kan men derhalve spreken van een ik, van een persoon en wel „in zoverre hij handelend, willend, oordelend optreedt en leidt, meningen en inzichten huldigt, rechten doet gelden en plichten vervult, goed en kwaad naar bepaalde normen onderscheidt, woorden kent, verantwoordelijkheid draagt en zich van die verantwoordelijkheid bewust is, en geweten bezit en deszelfs stem kan beluisteren." In het persoon-zijn nu, zo vervolgt Bavinck, ligt de gedachte besloten van het geschapen zijn naar Gods beeld. Zodoende kan hij Gods scheppingsordinantiën naspeuren, is hij in staat het boek der natuur te lezen, is hij bij machte de materie andere vorm te geven, is hij een historisch, een cultuurwezen, in één woord samengevat kan hij zelf „scheppend" bezig zijn. Medisch-biologisch gezien is de mens een psycho-somatische eenheid, d.w.z. dat de mens wel uit twee substanties bestaat, t.w. lichaam en ziel, stof en geest, maar deze zijn dermate enkaptisch met elkaar vervlochten, dat de mens een entiteit, een eenheid vormt. Men bloost immers van schaamte, wordt bleek van schrik, beeft van woede, rilt van angst, walgt van afkeer, watertandt bij het zien van lekker eten en drinken,enz. Wie met zijn figuur ten opzichte van anderen in een bepaalde situatie geen raad weet, weet ook met zijn lichamelijke houding geen raad. En omgekeerd, wanneer iemand ons lichaam aanraakt, raakt hij ons zelf aan. Verder valt in dit verband te wijzen op de psycho-somatische richting in de medische wetenschap, welke ons het nauwe verband tussen lichaam en ziel duidelijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen