1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 210

170

H. R. WOLTJER

gens deze onbepaaldheid moeilijke consequenties medebrengt voor cosmogonische theorieën, die immers veelvuldig gebruik maken van condensaties en turbulente stromingen voor de verklaring van de wording van zonnen en planetenstelsels. Maar dit terzijde gelaten, veel algemener en dieper ligt de ongedetermineerdheid, die de kwantenmechanica omstreeks 1925 aan het licht gebracht heeft en die vooral zich toont in de wereld van submiscroscopische afmetingen, in die der elementaire deeltjes: elektronen, neutronen e.d. Daarin blijkt een gegeven toestand, waarvoor de vroegere theorieën slechts één voortzettingsmogelijkheid boden, meer dan één te bezitten, ieder met een berekenbare waarschijnlijkheid. De natuurkunde is - zo drukt Pollard (blz. 50) het uit - tot in haar diepste kern statistisch van aard geworden. Pollard zegt het verder wel erg anthropomorf m.i., als hij spreekt van „keus" en aan b.v. een radio-actief atoom de vrijheid toelaat op ieder moment al dan niet te desintegreren. Dit lijkt mij wel wat te ver te gaan: als b.v. het werpen van een dobbelsteen 6 mogelijkheden biedt en van iedere afzonderlijke worp zich met geen mogelijkheid laat voorspellen welke van die 6 er in feite te voorschijn zal komen, staan die mogelijkheden toch niet ter keuze van de dobbelsteen! Tn tegenstelling tot vroeger, toen statistische beschouwingen in de natuurkunde óf zoiets als een testimonium paupertatis et ignorantiae of een, zich vrijwillig en niet uiteindelijk opgelegde, zelfbeperking waren, wil de kwantenmechanica niet anders doen dan ze principieel aanvaarden. Met dit nieuwe inzicht is Pollard uitermate ingenomen. De enige eis, die wij, volgens hem, aan de wetenschappelijke beschrijving van de wereld moeten stellen om daarin de Bijbelse kijk waar te doen zijn, is juist een beschrijving met behulp van de begrippen ,.kans" en „waarschijnlijkheid". „To Einstein's famous question expressing his abhorrence of quantum mechanics, „Does God throw dice?" the Judeo-Christian answer is not, as so many have wrongly supposed, a denial, but a very positive affirmative" (blz. 97). Maar hier komt nu juist een van de punten, waarbij ik telkens aarzel of ik de schrijver wel juist begrijp en - al gebruik ik zoveel mogelijk zijn eigen woorden - hem wel recht laat wedervaren. Onmiddellijk op de aangehaalde zin volgt nl. „For only in a world in which the laws of nature govern events in accordance with the casting of dice can the Biblical view of a world whose history is responsive to God's will prevail." - Het woordje „govern", dat ook in de ondertitel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen