1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 140

108

A. L. JANSE DE JONGE

praktijk ook bruikbaar is, is op den duur wel gebleken dat zij toch te schematisch van aard is. De tegenstelling met betrekking tot het menselijk bestaan tussen natuur en geest is in wezen onjuist, omdat door die tegenstelling een dilemma wordt opgeworpen dat voornamelijk ontstaat doordat men te vroeg de zaak gaat inperken en leduceren. Men weet te vlug wat „natuur" en te vlug wat „geest" is, en daardoor maakt men de eenheid van de mens in wezen kapot. Wetenschappelijk is een dergelijke tegenstelling van natuur en geest ook daarom niet houdbaar, omdat er een te groot aantal vooronderstellingen van niet-wetenschappelijke aard in is opgenomen. Vanuit de mens gezien kan men zeggen dat de natuur en de geest geen duidelijke, vast omschrijfbare grootheden zijn. Integendeel, de moderne anthropologic wijst er steeds op dat het begrip natuur alleen vanuit de geest en de geest alleen vanuit de natuur omschrijfbaar is. Het zijn typisch dialectische begrippen, die een zeker houvast geven in de benadering van menselijke problemen, maar de geneeskunde heeft tot taak zich van dit soort dilemma's te bevrijden. Dit wil niet zeggen dat zij zich daarmee begeeft op het gebied van de wijsgerige problematiek; integendeel, de geneeskunde heeft het recht en de taak haar eigen problemen zo zuiver en scherp mogelijk te stellen. Wil zij dit doen, dan moet zij daarbij bepaalde metaphysische conclusies laten vallen en overgaan tot de vragen van haar eigen competentie. Von Uexküll heeft dit nog eens duidelijk uiteengezet in zijn enkele jaren geleden verschenen boek: Grundfragen der psychosomatischen Medizin. Practisch betekent dit dat in de geneeskunde een nieuwe bezinning op gang kan komen, waarin niet alleen natuurwetenschap en geesteswetenschap niet langer als gescheiden gebieden gezien worden, maar waarin ook de onderscheiding tussen lichaam en ziel, die evenzeer een te grote belasting betekent voor de bezinning op het menselijk bestaan, verlaten wordt. Een dergelijke nieuwe bezinning is geen weelde. De geneeskunde heeft zich zeer consciëntieus bezig gehouden met de opheldering van begrippen als allergie, ontsteking, immuniteit, e.d. Zou het dan te veel gevergd zijn dat zij zich ook opnieuw gaat bezinnen op termen als lichaam en ziel, en dat zij in de moderne visie van de psychosomatische geneeskunde probeert tot een opheldering van de situatie te komen door zich te bezinnen op haar methode? In de moderne wetenschap zien wij een interessante ontwikkeling: terwijl men vroeger nog uitging van bepaalde vooropgezette grootheden, die men meende te kennen als geisoleerde eenheden,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen