1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 256

212

J. V. MEININGER

Erger is evenwel dat deze strijd zich in een en hetzelfde bewustzijn kan afspelen. Een ik dat niet weet of het zich inzake het kermen van de waarheid op zijn geloven dan wel op zijn weten moet verlaten is verscheurd in eigen boezem. Dat zon bewustzijn naar rust en vrede verlangt zal niemand verbazen. Nu zijn er voor dit bewustzijn, indien het met zijn verstand te rade gaat, verschillende mogelijkheden om een einde te maken aan de strijd: 1. Het kan menen een van de partijen te kunnen uitschakelen of liquideren. Het verstand kan b.v. menen het geloven te hebben uitgebannen of te hebben afgeschaft. (Marxisme). 2. Het kan een van beide partijen beschouwen als te zijn onderworpen aan de andere. Het geloof kan over het weten menen te triomferen door te geloven dat het weten ten aanzien van het geloof verkeert in de onderworpen positie van dienstmaagd. (Sommige scholastici). De omgekeerde afhankelijkheidsverhouding is ook mogelijk. Averoës beschouwt het geloven als een, voor onnozele zielen bestemd, voorstadium van het ware weten, het begrijpen, dat alleen voor wijsgeren is weggelegd. 3. Vervolgens kan men beide partijen scheiden en hen ieder een eigen gebied aanwijzen. Bidden en geloven doet men dan in de kerk, rekenen en weten in het laboratorium. 4. De beste oplossing die ons verstand weet te bedenken, de oplossing die redelijk schijnt maar het nog geenszins is, komt neer op een laten samenwerken van geloven en weten, op het elkaar laten aanvullen van geloof en wetenschap. (Het evenwicht dat volgens M. Grabmann sommige scholastici nastreefden). Het is mode om in dit laatste geval van „integratie" te spreken, doch wat daarmede eigenlijk wordt bedoeld kan door het verstand niet duidelijk gemaakt worden. In ieder geval is het een samenstelling van afzonderlijkheden. Al deze „oplossingen" lijden aan het euvel dat geloven en weten als aparte bestaanbaarheden worden gehandhaafd. Uit vrees het geloven of het weten iets te kort te doen, streeft men naar een „evenwichtstoestand" tussen geloven en weten, naar een

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen