1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 176

140

DISCUSSIE VOORDRACHT VAN PEURSEN

DISCUSSIE VOORDRACHT PROF VAN PEURSEN*) Deelnemers Bult, van Duyn, van de Fliert, Mudde, Smelik, van Teylingen, Vlijm, mej Wagenaar, Woltjer Christelijk geloof, projectie en religie Wat moeten we onder „geloof" verstaan' Er is „religieus geloof" en geloof m de alledaagse zm van „ik geloof dat het mooi weer is" In eerste instantie zijn deze beide geheel verschillend, maar is er toch verwantschap' In het Engels heeft men hiervoor 2 verschillende woorden „faith" en „belief" Toch komt door al de gewone problematische dingen van „belief" heen het onproblematische van het Godsgeloof naar voren Bij kinderen IS echter elk geloof onproblematisch Is er een principieel verschil m de beleving bij het kmd van zijn Sinterklaas- en zijn Gods-geloof' En wat is het verschil (m beleving of m essentie) tussen ons geloof en het niet-christelijke ,,religieus geloof", zoals men dat bijv kan illustreren aan de figuur van Socrates, die veroordeeld werd omdat hij „de jeugd afkerig maakte van de goden", maar die blijkbaar geloofde aan de onsterfelijkheid van de ziel, en die m ieder geval zekerder stond tegenover de dood dan menig christen' BIJ deze twee laatste vragen duiken twee problemen op die centraal staan m de evolutie van het denken van vandaag (a) dat van de projectie (Sinterklaas), en (b) dat van de ontmoeting met de wereldgodsdiensten (geïllustreerd aan Socrates) Ten aanzien van (a) zou men kunnen stellen dat men Sinterklaas doorziet als projectie, en sommigen zouden dan kunnen doorgaan en stellen dat ze God ook hebben doorzien als projectie, waarbij het dan typerend voor de christen zou zijn dat hij „deze projectie nog niet doorzien had" Dit is echter eenzijdig Sinterklaas valt ook positief te omschrijven, en wel operationeel operationeel kan het kmd nl nog m Sinterklaas geloven, terwijl hij hem substantieel reeds „doorziet", dit komt doordat Sinterklaas functioneel de figuur van de goedheid is, een goedheid die wezenlijk teruggaat op goedheid die het kmd elders ervaren heeft (de vader, enz), evenzo kan men zeggen dat door alle projecties heen juist God zich blijft openbaren en manifesteren Ten aanzien van (b) m elk ,,heidens" geloof is toch steeds door de scheurtjes heen iets van God zichtbaar Plato hoedt zich ervoor om „God" als zelfstandig naamwoord te gebruiken, meestal gebruikt hij het predikaat, bijv „goddelijke sterren" Wanneer hij het woord ,,theos" gebruikt dan betekent het eigenlijk steeds iets waaruit goddelijkheid ons toestraalt Men is w^el eens jaloers op de ,,aartsvaderen" omdat men meent dat deze mensen een soort telefoonlijntje hadden met God, zodat geloven bij hen vanzelf ging Uit tekstanalyse blijkt echter wel dat de zaken veel ingewikkelder lagen voor hen, en veel alledaagser het „telefoonlijntje" is er nooit geweest Zoals bij ons de wetenschap komt binnenwandelen, drong bij hen de mythologie binnen Maar toch blijft God steeds Dezelfde die Hij was De ware God baant zijn weg dwars door alle heidense voorstellmgen heen.

*) Noot van de Redactie Op verzoek van het Bestuur der C V N G. heeft drs D Nauta, medewerker m het Filosofisch Instituut der R U . te Leiden, assistent van prof van Peursen, het verslag der discussies op de Landdag voor G en W verzorgd Bestuur en Redactie betuigen drs Nauta gaarne hartelijk dank. Prof van Peursen heeft zich met het verslag accoord verklaard

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen