1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 258

214

J. V. MEININGER

Nu is het de vraag of er, behalve het compromis, dit angstig bewaren van het evenwicht tussen auctoritas en ratio, nog een andere verzoening mogelijk is. Op deze vraag moet eigenlijk worden geantwoord: neen! Want wat door iedereen eigenlijk wordt bedoeld is: het begrijpen van de verhouding van geloven en weten. Ten aanzien van dit „begrijpen" verliest het woord „verzoening" zijn betekenis, want in het begrijpende denken blijven geloven en weten geen partijen meer „waartussen" een verzoening zou kunnen worden bewerkstelligd. Ook is dit begrip van geloven en weten niet ten dele geloof en ten dele wetenschap. Het is volledig weten. Het begrip is het volledige, als proces, als werkzaam denken. Begrijpen betekent denken en wel iets denken. Het begrijpende denken denkt zijn object en - tevens denkt het zichzelf als het denken van dit object. In deze laatste functie is het begrijpende denken: het „overgrijpende" denken, d.w.z. het denken dat, omdat het zich denkt en zijn object denkt, de verhouding van subject (denken) en object (zijn) tot bewustzijn doet komen. Geloven en weten nu zijn beide voorbeeld en geval van wijzen waarop de verhouding van subject en object zich voltrekt. De waarheid van geloven en weten kan daarom alleen worden bedacht door het begrijpende bewustzijn, door het denken dat volledig denkt omdat het niet alleen zijn object denkt, doch tevens zich, als het denken van dit object. Het volledige of begrijpende denken denkt zijn object niet alleen als het te denken zijnde en als het gedacht zijnde, doch tevens en meteen als het gedacht wordende, d.w.z. als dat wat bepaald wordt op grond van denking. Weer anders gezegd: het begrijpende denken herkent alles wat denkend bepaald is (en dat is alles wat als inhoud van bewustzijn fungeert) als het zijne, als dat wat door het begrip vorm en aanzijn voor het bewustzijn heeft gekregen. Op deze wijze, op de wijze van het begrijpende denken, moeten wij ons geloven en weten tot bewustzijn brengen. Geloven en weten zijn namen, die het denkende subject aan een paar van zijn eigen bezigheden heeft gegeven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen