1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 67

47

BOEKBESPREKING leend, hij meende dat de variabiliteit van de soort beperkt v/as Na dit oorspronkelijk standpunt uiteen gezet te hebben, zegt hij onder meer m de 12th Edition van zijn „Principles" Vol II, pag 302 „But Mr Darwm has shown that even m those species such as the pigeon, our common cattle, sheep or pigs, which have been made to vary by selection from the remotest periods, there are no signs of a positive limit having been reached beyond which no farther change can be brought about All have been altered within quite modern times, and ,the tendency to general variability seems unlimited' " Professor Hooykaas noemt ver volgens het actualiteitsbegmsel of uniformitariamstisch beginsel een methodologisch principe De vraag is bij mij opgekomen of de auteur dat bedoelt als een m m of meer „vrijblijvend" principe De feiten („data", p 161, 227, „facts", p 227) zullen dan wel uitwijzen of het juist is toegepast of niet Ik dacht eigenlijk dat geen enkel historisch-geolo gisch feit genoemd kan worden dan op basis van dat actualiteitsprincipe Met andere woorden de feiten staan niet los van het principe, maar met de benoeming van de feiten is het principe onlosmakelijk verbonden Ik dacht dat het actualiteitsprincipe nooit aan de feiten getoetst kan worden maar als principe, dat zelf waarheidspre tentie heeft, aan wat wij geologische feiten noemen altijd ten grondslag ligt Al onze wetenschappelijke kennis blijft toch als menselijke kennis direct of indirect gebonden aan onze actuele ervaringshorizon Met andere woorden de filosofie („methodological principle") en de vakwetenschap („data") kunnen nooit van elkaar worden los gemaakt Misschien dat mij verweten wordt dat ik met deze laatste opmerkingen de historicus Hooy-

kaas wil dwingen tot een wijs gerige standpuntbepaling ,,in the scientific issue", die hij zelf heeft willen vermijden Ik hoop dat, als dat zo zou zijn, deze opmerkingen dan m ieder geval anderen zullen stimuleren om het materiaal dat Professor Hooykaas met dit boek op onze werktafel heeft gelegd niet ongebruikt te laten Een korte opmerking tot slot Het is jammer dat een storende drukfout m een zo bekende uitspraak van Lyell, geciteerd op pagina 158 m de tweede druk met gecorrigeerd werd Het gaat hier over de oorsprong van de mens, op welk punt Lyell nooit consequent Darwinist is willen worden vanwege het fundamentele verschil tussen mens en dier Het citaat moet luiden ,,The comparison here instituted IS between things so dissimilar, that when we attempt to draw such inferences, we strain analogy beyond all reasonable bounds" In het citaat staat ten onrechte „beyond all reasonable doubts", wat, zo het al correct Engels zou zijn, wel iets heel anders moet betekenen' Een minder belangrijke afwijking IS het „one attempts" m plaats van het „we attempt" m de oorspronkelijke tekst J

R VAN DE FLIERT

A. G M van Melsen, Evolutie en wijsbegeerte Uitg Het Spectrum Aula-pocketboek no 160, 1964, 236 p , 11 x l 8 cm Dit nieuwe boek van de bekende Nijmeegse en Groningse hoogleraar m de wijsbegeerte is ruimer van opzet en ver strekkender dan de nuchtere titel doet vermoeden Dit wordt reeds duidelijk uit de titels van de hoofdstukken De bijdrage van de natuurwetenschap tot het mensbeeld. Natuurwetenschap en wijsbegeerte, Het begrip materie, Het leven, De evolutieleer. De scala

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen