1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 172

136

C. A. VAN PEURSEN

vervingen Schlick en Carnap een substantiële opzet van de klassenlogika door een meer functionele. De volgende dialoog tussen Sartre en een „miskend schrijver" illustreert deze overgang naar een meer functioneel denken: Schrijver: Ik ben een groot schrijver. Sartre: Wat heeft u dan geschreven? Schrijver: Niets, want tot nu toe hebben de uitgevers mijn plannen voor het schrijven van een boek geweigerd. Sartre: Maar u bent pas schrijver wanneer u als zodanig functioneert, en dus schrijft. Evenzo: al schilderende wordt men schilder, en het heeft geen zin te zeggen dat men een schilder is als zodanig, los van zijn werk. III. Wat betekent „Bestaan?' Het woord „bestaan" krijgt tegenwoordig steeds meer de betekenis van een bepaalde relatie i.p.v. de voormalige substantiële duiding ervan. Bij de kategorieën van Aristoteles komt „substantie" op de eerste plaats, en „relatie" pas op de zevende plaats. Volgens de huidige opvatting is het pas zinvol aan iets „bestaan" toe te kennen, wanneer dat iets zich toont of aantoonbaar is. Zo werd de astronoom Hoyle, na een voordracht over het uitdijend heelal, de volgende vraag gesteld: stel eens dat er sterren zijn die zich met een snelheid, groter dan die van het licht (wat volgens de theorie van Einstein onmogelijk is) van de aarde verwijderen? Hoyle zei hierop: Wat bedoelt u met „er zijn"? Zo'n ster bestaat niet voor ons omdat zijn licht ons nooit zou bereiken. Bestaan is zodoende steeds relationeel. Hieruit spreekt de anti metafysische instelling van de moderne wetenschap en wijsbegeerte. Waarneembaarheid en verificeerbaarheid zijn tot primaire kriteria geworden. IV. Wat is een Definitie? In de Angelsaksische natuurfilosofie, m.n. in het operationalisme, beschouwt men definities niet meer als descripties. Men spreekt daar van zgn. persuasive definitions. Een soort operationele overredingsregels dus, die aanbeveling verdienen, wil men tot overzichtelijkheid en verklaring komen, niet echter beschrijvingen van voorhanden zaken of wetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen