1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 25

ANDERS-DENKENDEN (WAANVORMING EN INDUCTIE)

9

vrouwen verkeerden in een moeilijke leeftijdsfase, de dochter nl. in de puberteit, de moeder in de involutie. De Zweedse arts — voor de dochter een vader-imago — betekende een fictief herstel van de communicatie en het ontwerp van een nieuw, zij het „denkbeeldig", levens-perspectief. De mij toegestane tijd laat echter niet toe, dieper in te gaan op het interessante vraagstuk van de folie a deux. Duidelijk is dat in deze gevallen van inductiepsychose allerlei psychologische mechanismen zichtbaar worden, waardoor het ziektebeeld tot op zekere hoogte verklaard kan worden. Soms zelfs in die mate, dat men de indruk krijgt, dat een neurotische conflict-situatie kan voeren tot een psychotische decompensatie. Waarom deze decompensatie slechts in bepaalde gevallen optreedt, hangt van meerdere momenten af (constitutionele, etc). Folie a deux komt viermaal zo vaak voor tussen vrouwelijke verwanten als tussen mannelijke. In de meerderheid der gevallen treedt zij op bij zusters; in mindere mate tussen moeder en dochter. Over het algemeen komt de inductiepsychose voor in een gesloten gemeenschap. Dikwijls ligt het begin binnen de begrenzing van het gezin, maar ze kan ook buiten de oevers van het gezinsverband optreden (Katwijkse logger!). Soms strekt ze zich uit tot het gezin in zijn totaliteit. Een voorbeeld daarvan is het geval te Meerkerk dat eerder door mij uitvoerig beschreven werd en waarbij ouders en 7 kinderen, een zoon, resp. broer doodden, omdat zij meenden dat deze de duivel was. Het gehele gezin verkeerde in een toestand van religieuze extase, waarbij de wederkomst van Christus aanstaande werd geacht. Ook hier betrof het een gezin wonend in een landelijke, besloten gemeenschap. Alle kinderen waren destijds ongehuwd. Men kan ook hier, in de folie communiquée, een poging zien het verstarde verleden te doorbreken in de creatie van een — zij het nu religieus gekleurde — heilsverwachting. Opmerkelijk was in dit geval, dat ook nu een duidelijk neurotische gezinssituatie voerde tot waanachtige belevingen. De beelden waren van individu tot individu wisselend, zodat elke patiënt op zich een uitvoerige beschrijving behoefde; niettemin waren de heilsverwachting-motieven dezelfde. Elk individu had zijn eigen inbreng, maar met elkaar kwam men tot het stichten van een nieuwe kerk in het gezin. Onlangs heb ik dit gezin nog eens bezocht. De ouders zijn inmiddels overleden. De jongste dochter is de enige die thans gehuwd is. Wat de doodslag betreft, bestaan nog min of meer duidelijke schuldgevoelens. Verder verdiept men zich in het lezen van de z.g. oude schrijvers.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen