1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 21

ANDERS-DENKENDEN (WAANVORMING EN INDUCTIE)

5

homosexuele wensen. Het heeft geen zin, de theorie van Freud over de waanproblematiek hier uitvoerig te releveren. Angst voert tot afweer-mechanismen, en wel voornamelijk door middel van een regressie, dit betreft zowel de driften als de ego-organisatie. Denkstoornissen en narcisme treden op. Het narcisme openbaart zich het duidelijkst in grootheids-fantasieën, resp. wanen. De inhoud van de waan is ontleend aan oedipale of pre-oedipale fixaties. Projectie speelt hierbij een rol. Waanvorming betekent een poging de communicatie met de buitenwereld te herstellen, zij het ook een irreële, en tegelijkertijd een uitbanning van pijn en angst. Het verschil tussen een neurose en een psychose ligt, volgens Thomas Freeman, in het feit, dat bij een neurose verdringing mogelijk is bij een intact ego, hoewel de relatie ego-superego veranderd kan zijn. Het onderscheid ligt in feite in de afweerreacties. Over de afweer-mechanismen bij psychotici is veel geschreven, hoofdzakelijk ontleend aan- en geïllustreerd met casuistiek. Volgens Melanie Klein bijv. ligt het fixatie-punt bij de paranoicus in de periode van de gefantaseerde aanval op het lichaam van de moeder. De paranoicus wil de lichaams-inhouden (kind, faeces) bemachtigen en meent, projecterend, door zijn vervolgers van zijn eigen lichaamsinhouden te worden beroofd. Vernietigings-lust en straf-angst worden tot pathologische hoogte opgezweept. De katatone stupor vormt het hoogtepunt van de vervolgings-angst; de vervolgingswaan is de projectie van de bovengenoemde sadistische tendenzen. Deze conflicten zouden belangrijker zijn dan de homosexuele thematiek. Hoe dit alles ook zij, Freud en zijn leerlingen, hebben een Onbewuste in de onderbouw van de persoonlijkheidsstructuur aangebracht, dat geldend is voor alle mensen. Er kunnen aardverschuivingen optreden, waardoor de fundering aangetast wordt, het onderste boven is geraakt, terwijl ook de pogingen tot herstel niet verder vorderen dan tot een pathologische reconstructie. Van belang is nog, dat sommige psychiaters in waanthemata archaïsche, primitieve denkvormen meenden te herkennen (Jung, Storch). Dat actuele psychotraumata een rol kunnen spelen, wordt door velen aangenomen. Soms vindt men, als in een open boek, in de plastiek van de psychose zowel oergegevenheden als actuele conflictsituaties terug. Hoe dit ook zij, de psychiater geeft zich moeite om in de wereld van de anders-denkenden binnen te dringen. Hij vervangt de terminologie van de patiënt door een eigen begrippenstelsel hem doorgaans aangeboden door zijn leermeesters, en tracht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen