1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 342

286

J. A. DE WILDE

Naast deze opvatting van: er is maar één ziekte of beter èèn ziekzijn dat in verschillende manifestaties openbaar kan worden, is er de andere opvatting, nl.: er zijn verschillende soorten (species) van ziekten, ieder met voor de soort specifieke (d.i. bij de species behorende) oorzaken, symptomen, therapie en prognose. In deze opvatting worden ziekten beschouwd als zelfstandigheden, entiteiten met een eigen wezen, die aan de mens wezensvreemd zijn. De mens wordt nu drager van deze ziekten; hij heeft de ziekte. Deze opvatting schept de basis voor een nosologie, een ziekteleer. Het eigen wezen van de ziekte kan in zeer verschillende dingen worden gezien en naar gelang daarvan kunnen ook verschillende nosologieën worden opgebouwd, die enerzijds tot verschillende diagnostiek aanleiding geven, anderzijds tot verschillende therapie. Een aantal opvattingen over het wezen van de ziekte, voor zover van belang voor ons betoog, wil ik noemen (deels ontleend aan Lindeboom). 1. Het wezen van de ziekte ligt in de zonde („Wie heeft gezondigd, deze of zijn ouders"). Door de zonde weg te nemen, wordt de ziekte weggenomen. In de psychiatrie was het Heinroth (1773-1843) die uitsprak: „Geestesziekten ontstaan door zonde en schuld. Waanzin door heftige hartstochten, ijdelheid en hoogmoed". Bij Freud heeft deze notie een aantal verschuivingen en camoufleringen ondergaan door de introductie van de krachten uit het „Es" en het „Über-Ich", die als hypothetische instanties in de mens verantwoordelijk worden voor wat Heinroth de heftige hartstochten, ijdelheid, hoogmoed, zonde en schuld noemde en die de oorzaak zijn van neurose en psychose. „In de psychose wordt het Ich overweldigd door het Es", leerde Freud. Het schuldgevoel speelt in de psychoanalytische conceptie van de ziekten der psyche een rol, die in de concepties van de ziekten van het soma sinds lang niet meer aantoonbaar was, tot deze in psychosomatische beschouwingswijzen en in de opvattingen van Tournier, Jores e.a. weer tevoorschijn kwam. Ook voor de leek is de ziekte van de psyche nog sterk gekoppeld aan noties van schuld, zonde en misdaad en zelfs de psychiater kan zich er nog maar moeilijk van losmaken, ook al geeft hij deze noties verhullende namen als: „abnormale persoonlijkheid", „ontwikkelingspsychopathie", e.d.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen