1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 259

GELOVEN EN WETEN

215

Deze bezigheden, geloven en weten, betekenen, zo kunnen wij zeggen: bewustzijnswerkzaamheid. Immers, wie iets gelooft of iets weet is zich in beide gevallen van iets bewust. Zich van iets bewust zijn betekent: dat iets ontwaren of vernemen, door het te onderscheiden en af te grenzen van al het andere dat zich aan het bewustzijn voordoet. Dit afpalen of afgrenzen van „iets" door het bewustzijn noemen wij: het „bepalen" van dat iets. Geloven en weten zijn dus, als wijzen van bewustwording, twee wijzen om iets te bepalen. Wij zijn ervan uitgegaan dat het in geloven en weten gaat om het bepalen en kennen van de waarheid. Nader bedacht komt het onderscheid van geloven en weten neer op het onderscheid in de wijze waarop het ware wordt bepaald. (Het ware kan b.v.: onmiddellijk worden geweten, het kan worden betwijfeld of ontkend, het kan worden bewezen of beredeneerd en het kan worden begrepen. Waar men het op houdt is hier onverschillig, indien maar wordt ingezien dat op alle genoemde wijzen, in alle uitspraken omtrent het ware, het ware wordt gedacht. Ook al wordt het gedacht als niet te zijn gedacht doch als: te zijn gegeven, als onbedacht aanwezig of als voor eeuwig verborgen. Het denkende wezen kan het zo gek niet denken of het denkt het toch maar!). Het ware kunnen wij het volledige noemen. Wie „het ware van een zaak" weet, „weet er alles van". Nader bedacht betekent dit „alles" niet de zinloosheid van een eindeloos aantal bepalingen, doch dat waar het op aan komt. Weten van het ware is niet alleen weten dat iets zus of zo bepaald is, doch tevens weten waarom deze bepalingen gelden en hoe zij zich hebben ontwikkeld. Weten van het ware is dus een volledig werkzaam weten. Het is een weten waarin geen bepalingen van de zaak worden achtergehouden, waarin het denken dus zijn volledige werkzaamheid ontplooit. Tot deze volledige kennis behoort ook de kennis van de wijze waarop het „zijn zaak bepalende denken" werkzaam is. Want door deze bepalende denkwerkzaamheid krijgt alles pas zijn betekenis en zijn waarde voor het bewustzijn. Dit geldt dus voor het gelovende weten en voor het verstandelijke weten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen