1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 252

208

J. V. MEININGER

als wetenschappelijk probleem moet worden doordacht en besproken.2) Het besteden van aandacht aan de wijze waarop moet worden gedacht en gesproken, en het nadenken over de begrippen waarin een wetenschappelijke kennisinhoud moet worden uitgedrukt, is in onze tijd nog steeds zeer ongebruikelijk. Dit feit rechtvaardigt onze onderneming, die moet worden beschouwd als een poging: geloven en weten als begrippen ter sprake te brengen en hun relatie als begripsrelatie tot bewustzijn te doen komen. Wij gaan ervan uit dat geloven en weten „onlichamelijke zaken" zijn, die niet kunnen worden waargenomen of voorgesteld. Dat wat door de woorden geloven en weten wordt betekend kan alleen maar als denking, in de vorm van gedachten, tot bewustzijn en ter kennis komen. Anders gezegd: wat aan kennis en inzicht omtrent geloven en weten wordt opgebracht is identiek met de gedachten die, door het kennende subject, betreffende geloven en weten worden gevormd. Hier openbaart zich voor ons verstand een probleem, want het is gewend zich in voorstellingen te bewegen. Ons verstand heeft van het denken van gedachten zo weinig verstand dat het eigenlijk van geen enkele gedachte precies weet hoe het eraan komt. Kenmerkend voor ons verstand is dat het in al zijn overwegingen en redeneringen uitgaat van „aanwezige" voorstellingen. Dat waarover moet worden gedacht of nagedacht is voor ons verstand altijd reeds aanwezig. Zowel de „natuur" als d e menselijke samenleving, met al haar aangelegenheden, gelden voor het verstand als iets dat er is en dat als „gegeven" voor het verstand fungeert. W a t ons onderwerp betreft gaat het verstand uit van een „gegeven" situatie, waarin geloven en weten als feitelijke gebeurtenissen voorkomen en kunnen worden aangetroffen. E r doet zich nu eenmaal zoiets voor als geloven en ook zoiets als

2) De verhouding van geloven en weten is in eerste instantie geen religieus probleem maar een probleem voor het wetenschappelijk denkende bewustzijn. Alleen voor het gelovige bewustzijn dat tot wetenschappelijk of beter gezegd: tot kritisch verstandelijk, denken komt wordt de verhouding van geloof en wetenschap tot een probleem.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen