1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 254

210

J V. MEININGER

Daarna worden de bewuste zaken vergeleken en zo komt men tot het opstellen van een aantal punten van overeenkomst en verschil. Over dergelijke punten, d.w.z. over hun aanwezigheid, hun waarde en betekenis, kan men dan van mening verschillen en het debat openen. 1) Debatteren betekent: zich ten aanzien van de betrokken zaak op verschillende standpunten plaatsen en dan „meningen uitwisselen". Debatteren is een heen en weer praten, een argumenteren dat de schijn heeft van redeneren en waarbij men vaak voorgeeft te trachten het „over de zaak" eens te worden. Doch omdat men standpunten blijft innemen komt men niet werkelijk tot elkaar en in het geheel niet ter zake, w a n t . . . het „over" de zaak eens wordende, laat men de zaak „in het midden". Kenmerkend voor de uiterlijke reflectie is juist dit niet werkelijk ingaan op de zaak, het alleen maar ,,erover" (heen) praten. Dat waarover het verstandelijk denkende bewustzijn spreekt geldt voor dit bewustzijn als iets vreemds, als iets dat ten aanzien van het bewuste subject een volstrekt „anders zijn" vertoont. Voor het verstand geldt het object van denken of het object van bewustzijn, niet als denken of bewustzijn, doch als het ongedachte en buiten bewuste. Deze eigenaardigheid van ons verstand: zijn object te beschouwen als het andere van zich, leidt in de natuur- en maatschappijwetenschappen niet onmiddellijk tot moeilijkheden en malligheden. Geheel anders is dit ten aanzien van het onderwerp geloven en weten, want deze bezigheden zijn alleen maar werkelijk als bewustzijnswerkzaamheid. Alleen denkende wezens, bewuste concrete subjecten, doen geloven en weten werkelijk zijn. Geloven en weten „zijn" er niet alvorens er geloofd en geweten wordt. Een en ander is ons verstandelijk denkende bewustzijn niet onbekend, want het weet ook wel dat het bij gelegenheid zelf als geloven en als weten werkzaam is. ) In een debat bhjft de bewuste zaak zelf buiten beschouwing Wat ter sprake gebracht wordt is niet de betrokken zaak, doch het zijn uitsluitend de punten van overeenkomst en verschil, die alleen m het vergelijkende, zijn zaak van buiten af beoordelende, verstand liggen. Het innerlijk of wezen van de bewuste zaak komt, m alles wat ons verstand te berde brengt, m het geheel niet aan het woord. Daarom kent ons verstand nimmer een zaak als geheel, maar alleen een verzameling „opzichten" van de betrokken zaak.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen