1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 151

DISCUSSIE VOORDRACHT JANSE DE JONGE

119

en dier Daarbij kwamen vragen aan de orde, die liggen op het terrein van de christelijke anthropologic De spreker heeft dan ook gemeend deze vragen bij de beantwoording met uit de weg te mogen gaan Het zal echter duidelijk zijn dat de beantwoording een zeer improviserend karakter draagt en dat elk van de gestelde vragen recht heeft op een uitvoerige behandeling Wetenschap zonder „vaste punten'"' BIJ levende wezens kan men de lichamelijke en geestelijke-aspecten met van elkaar scheiden Een voorbeeld dat dit mooi illustreert is het volgende onder normale omstandigheden reageren muizen op een mfluenza-mj ectie door het produceren van antistoffen m hun lichaam, waardoor de injectie geen ernstige gevolgen heeft, bij een proef op muizen heeft men deze m een kooi gestopt en gedurende een uur blootgesteld aan frustrerend lawaai, het bleek toen dat bij deze muizen vrijwel geen antistoffen werden geproduceerd Het was met de bedoeling van de spreker om de geestelijke en lichamelijke aspecten van elkaar te scheiden Integendeel het is juist de taak van de medicus om d m v dergelijk nuchter experimenteel onderzoek deze intrinsieke verbanden na te gaan Stelt men tegenwoordig het functionele denken tegenover het vroegere substantiële denken, dan moet men wel bedenken dat het ook tegenwoordig van belang is voor de arts om van bepaalde vaste punten uit te gaan Voor de arts is n 1 met zozeer de vraag van belang „wat heeft de p a t i e n t ' " als wel „waarom klaagt de p a t i e n f " , en daarbij spelen vaste punten als „individu en gemeenschap", „lichaam en geest" een belangrijke rol Hoe kan een arts zijn patient nog behandelen zonder van dergelijke vaste punten uit te gaan'' — Men dient echter „vaste punten m het wetenschappelijk denken" te onderschei den van , vaste punten die men bij de behandeling nodig heeft als decisie om te kunnen werken" Deze laatste zijn n 1, zowel praktisch als theoretisch gezien, slechts „vaste-punten-tussen aanhalingstekens" Kan men het met zo stellen dat bij het substantiële denken de be grippen en generalisaties los komen te staan van de werkelijkheid, terwijl ze bij het functionele en operationele denken direct op de werkelijkheid blijven betrokken Psychologisch zijn ze dan misschien te ervaren als ,,vaste punten" — Het hangt er bij deze vraag helemaal van af wat men onder „werkelijkheid" verstaat Dat is nu juist het probleem Biologisch gezien (evolutietheorie, Lever) blijft er weinig over van de uniekheid van de mens Wat kan de medicus vanuit zijn vak zeggen over de verhouding mens dier, en wat voor prognose kan hij geven van het toekomstig wetenschappelijk denken hierover' — Men kan hier drie lijnen onderkennen (1) medisch hierover valt mets verstan digs te zeggen (2) biologisch verwezen zij naar Lever, wat betreft de hersenopbouw bijv schijnt het verschil tussen mens en dier slechts quantitatief te zijn (3) psychologisch hier lag vanouds het grote verschil tussen mens en dier Sinds Freud en Pavlov is dit verschil echter aanzienlijk verminderd Men trok zich terug op denken en bewustzijn als essentieel menselijke zijnsvormen De uniciteit van de mens wordt echter ook op dit gebied hoe langer hoe meer aangevochten Het blijkt dat ook bij het dier allerlei mogelijkheden zijn gerealiseerd die men vroeger typisch menselijk vond Anderzijds tieft men bij psychiatrische patiënten veel „dierlijke" trekken aan Conclusie het onderscheid mens-dier is met meer te hanteren als een vast punt Theologisch ligt het weliswaar anders (men denke aan „geloof" en „hoop"), maar voor de medicus IS het met m te zien hoe dit wetenschappelijk te concretiseren Wat IS „Dauer-Reflexion"' — Dit is een begrip dat door de Duitse

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen