1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 255

GELOVEN EN WETEN

211

Met dit besef kan ons verstand evenwel niet veel beginnen, want het is er niet aan gewend en het heeft ook niet geleerd, over zich zelf, over eigen werkzaam zijn, te denken. Hoewel het bewustzijn zelf en geloven en weten is, d.w.z. als geloven en als weten werkzaam is, kan het dit toch niet op de geëigende wijze uitdrukken, d.w.z. in zijn verstandelijk bespreken van het onderwerp geloven en weten kan het bewustzijn geen uitdrukking geven aan de eenheid van geloven en weten die het zelf is. Daarom zoekt dit bewustzijn naar een „verbinding", een uiterlijke band, „tussen" geloven en weten. Het gebruikelijke „begrippen arsenaal" van het verstand is nu eenmaal afgestemd op het spreken over dingen die het denkende ik buiten zich en onafhankelijk van zich, aanwezig acht. Om deze reden zijn de verstandsbegrippen waarin gewoonlijk over geloven en weten wordt gesproken ongeschikt om het begrip van geloven en weten uit te drukken. Niet alleen houdt het verstand geloven en weten, zolang het daarover praat, buiten zich, doch het stelt zich dat wat door genoemde begrippen wordt betekend ook buiten elkaar voor. Zo in de trant van: hier is geloven en daarnaast heeft men dan weten. Waar het ene verschijnt kan het andere niet zijn. Ons verstand weet alles goed uiteen te houden en te „plaatsen". De narigheid is evenwel dat geloven en weten in dergelijke gescheiden, tegenover elkaar gestelde posities tegenstrijdig blijken. Natuurlijk kan men in een eerlijk debat punten van overeenkomst tussen geloven en weten constateren, doch dit neemt niet weg dat voor het verstand (ook dat van de gelovige!) geloven geen weten en weten geen geloven is. (Dat dit verstand de tegenstrijdigheid van geloven en weten zelf produceert zal het hier nog wel niet kunnen inzien). Voor het verstand is dat wat gelovenderwijze tot bewustzijn komt niet hetzelfde als dat wat wetenderwijze tot bewustzijn komt. Als bewustzijnswerkzaamheden zijn geloven en weten met elkaar in strijd, indien de kennis van het ware, dat is: de waarheid, voor één van beide bewustwordingswijzen wordt opgeëis. Een subject dat zich op het standpunt van het geloof plaatst kan dan ook in strijd geraken met een subject dat de waarheid voor het weten reserveert.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen