1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 336

280

J. A. DE WILDE

(Bochénski), bijv. zintuigelijke, introspectieve, fenomenologische en transnatuurlijke verifieerbaarheid. Volgens het tolerantieprincipe van Carnap staat het ieder vrij te bepalen, welke soort verifieerbaarheid hij toelaatbaar acht, maar dit principe is inmiddels wat op de achtergrond geraakt. Meer in trek is thans het beginsel van de intersubjectiviteit, dat in de neo-positivistische methodologie tot ontwikkeling kwam en dat leert, dat de verifieerbaarheid intersubjectief moet zijn, d.w.z. voor verscheidene onderzoekers toegankelijk. In zijn absoluutheid kan dit beginsel niet bestaan omdat een tweede onderzoeker nooit precies herhalen kan wat de eerste verrichtte. Maar in een gematigder vorm lijkt het de moeite waard om ook in de psychiatrie dit beginsel na te streven en zoveel mogelijk uitdrukkingen te gebruiken en uitspraken te vormen die ook voor anderen gemakkelijk verstaanbaar en verifieerbaar zijn. Daarvan zijn we echter nog een eindweegs verwijderd, want thans worden nog allerlei methoden van verzamelen en ordenen zodanig door en naast elkaar gebruikt, dat ook verschillende verificatiemethoden nodig zijn om de gedane uitspraken te verifiëren, zonder dat het steeds klaar en duidelijk is dat inmiddels in een andere denkcategorie is overgeschakeld. Als ik bijv. van een psychiatrische patiënt zeg dat hij het symptoom van Argyll Robertson heeft of een flexibilitas cerea vertoont, dan is zulk een uitspraak zintuigelijk verifieerbaar. Zeg ik dat een patiënt een praecoxgevoel bij mij wekt of dat zijn gedragingen oninvoelbaar zijn, dan zijn deze uitspraken slechts introspectief verifieerbaar en niet zintuigehjk. Kom ik tot de uitspraak dat de patiënt in zijn existentiële communicatie gestoord is of dat zijn belevingswereld is geschrompeld, dan kan dit slechts in de wezensschouw van de fenomenoloog verifieerbaar zijn. Constateer ik dat een patiënt voor de moord die hij pleegde verminderd toerekeningsvatbaar is, dan is deze uitspraak met natuurlijke middelen niet verifieerbaar, omdat er uitdrukkingen in voorkomen die niet op natuurlijke wijze ervaarbaar zijn, met name de uitdrukking „toerekeningsvatbaar" en de in dit verband gebruikte uitdrukking „verminderd". Wil ik hier tot verificatie van de uitspraak kunnen geraken, dan moet ik mijn toevlucht nemen tot transnatuurlijke verificatiewegen. Zien wdj rond in de somatische geneeskunde, dan blijkt daar volgens het beginsel van de intersubjectiviteit slechts plaats te zijn voor zintuigelijke verifieerbaarheid, waarmee de arts pas vastloopt in de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen