1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 278

230

H. VERHEUL

een atoom. De afmetingen van het atoom zijn in de orde van 10-8 cm, die van de kern in de orde van IO-12 cm. De voorspellingen die Rutherford op grond van dit model deed over de verstrooiing van a-deeltjes aan metaalfolies werden zorgvuldig getoetst door Geiger en Marsden in de jaren 1911-1913. De resultaten van deze en ook andere proeven toonden ondubbelzinnig aan, dat dit atoommodel juist was. Het atoommodel van Rutherford beïnvloedde sterk het natuurkundig en scheikundig denken. Vooral omdat er nu een scheiding gemaakt moest worden tussen de eigenschappen der kern en de eigenschappen van het atoom. De laatsten werden kennelijk bepaald door de electronen. De bewegingen en onderlinge wisselwerkingen van deze electronen zijn bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de scheikundige bindingen. De eigenschappen der kern daarentegen zouden niet beïnvloed worden door een verandering der scheikimdige en natuurkundige omstandigheden. Dit nu was in overeenstemming met hetgeen men gevonden had van de eigenschappen van de stralingen der radioactieve elementen. De concentratie van de massa in de atoomkern heeft consequenties voor het begrip isotopie: op grond van dit model moeten we isotopen beschrijven als atomen met dezelfde electronenwolk want de scheikundige eigenschappen zijn gelijk, maar met kernen met verschillende massa's. De isotopie hypothese van Soddy vond een onafhankelijke experimentele bevestiging in het werk van Thomson van 1912. Met zijn paraboolspectrograaf bepaalde hij het quotiënt lading gedeeld door massa van de positieve ionen waaruit kanaalstralen bestaan. Daar de lading uit andere proeven bekend is, kan uit deze verhouding de massa der ionen berekend worden. Thomson vond nu bij een onderzoek aan de kanaalstralen van neon ionen dat natuurlijk neon een mengsel is van atomen met atoomgewicht 22 en atomen met atoomgewdcht 20, als het atoomgevdcht van waterstof als eenheid genomen wordt. Dit was het eerste proefondervindelijk bewijs van het bestaan van isotopen, iets waaraan men echter al lang niet meer twijfelde. In 1919 voltooide Aston een massaspectograaf waarmee de atoomgewichten van isotopen met veel grotere nauwkeurigheid gemeten konden worden. Evenals de paraboolspectrograaf van Thomson berust zijn apparaat op het feit, dat de kromming der banen, die geladen deeltjes in electrische en magnetische velden doorlopen, afhankelijk is van de lading, de snelheid en de massa der deeltjes. Met de opstelling van Aston is het niet alleen mogelijk om massa's nauw-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen