1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 109

WETEN, DENKEN EN GELOVEN T.A.V. EVOLUTIE

81

Meer en meer wint in de moderne biologie de overtuiging veld, men lette op de formulering, dat na de vorming van de aarde zich een door de omstandigheden beheerst volstrekt natuurlijk proces in gang zette, waardoor eerst in een zeer lange periode een toenemende rijkdom aan organische stoffen in de oceanen zich opzamelde, waarin vervolgens steeds grotere materiële verbanden ontstonden, die uiteindelijk voerden tot systemen die metabolische verschijnselen, groei en reproducties vertoonden, en zich differentieerden tot de hoofdtypen van organismen die wij kennen, waarna een evolutieproces volgde dat onder meer uiteindelijk de mens voortbracht. De beschouwingen over de drijfveren van deze gebeurtenissen schommelen nogal onduidelijk tussen één uiterste dat alles onder de noemer van het toeval plaatst, en een ander uiterste dat neigt naar een determinisme in de gebeurtenissen. Men krijgt de indruk dat de tendens van het denken hierover gaat in de richting van een uit de door het toeval bewerkte variaties selecterend determinisme. Vandaar zal het slechts een stap zijn naar een beschouwing met een teleologisch of finaal accent. Deze benadering zou gestimuleerd worden indien de aanwezigheid van overeenkomstige levensvormen of zelfs van mensen elders in dit universum zou worden aangetoond. Immers, dan zou de ontwikkeling en de differentiatie van het leven grote analogie vertonen met de processen in een embryo, zodat geconcludeerd zou moeten worden dat de evolutie een inhaerente koers volgt, waarbij toeval en selectie de uitvdkkeling van de potenties bevorderen, maar niet de enige bepalende factoren zijn. Wij moeten nu vervolgens een tweede het biologisch denken in de laatste jaren beïnvloedende gedachte naar voren brengen. De ontwikkeling in het denken die wij zoeven schetsten is als men het objectief beziet in belangrijke mate bewerkstelligd door de toepassing van de exacte methoden bij het onderzoek van de biologische vraagstelling. Immers nieuwe aspecten kwamen aan het licht bij de physisch-chemische benadering van het vraagstuk van het ontstaan van het leven en bij de exacte analyse van de levensverschijnselen. Het is op dit terrein dat wij het diepst in de levende natuur zijn doorgedrongen. Er bestaat echter een tweede zijde van waaruit het biologisch denken wordt beïnvloed en eigenlijk altijd beïnvloed is geweest. Wij dienen nl. te beseffen dat op de regel dat wij de levende organismen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen