1965 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 262

oekhespreking J. Schumacher, „Die Anfange abendlandischer Medizin in der Griechischen Antike". Pocketboek van de reeks Urban Bücher nr. 84; Stuttgart. W. Kohlhammer Verlag, 1965, 11,5x18,5 cm, 160 pagina's, niet geïllustreerd, ƒ 5,45. De schrijver is hoogleraar in de geschiedenis van de geneeskunde te Freiburg. Behalve in de geneeskunde is hij tevens in de filosofie gepromoveerd, terwijl hij bovendien psychologie, filologie en geschiedenis gestudeerd heeft. Zijn verhandeling biedt dan ook een deskundige voorlichting. Professor Schumacher zegt zelf in zijn voorwoord, dat het door hem behandelde onderwerp voor de meesten een zeer droge stof is. Inderdaad moet men zich er even toe zetten om een boekje als het zijne ter hand te nemen. Maar als men eenmaal begonnen is het te lezen, wordt men rijk beloond. Als op een van de eerste bladzijden het woord theorie wordt uitgelegd als het zien van God, is de aandacht onmiddellijk getrokken en kan de theorie niet droog meer zijn. Stap voor stap wordt de lezer binnengeleid in die rijke wereld van het Griekse denken, die mede de bakermat van de Westerse geneeskunde was. Het wordt duidelijk, dat Hippocrates niet van de zuivere waarneming uitging, maar zijn ziekteleer opbouwde met behulp van de beschouwingen van de natuurfilosofen. Hun veelbelovende ontmythologiserende gedachtengang leidde nog wel eens tot een in onze ogen wonderlijke toepassing. Zo overwoog Anaxagoras dat, aangezien uit het voedsel alle lichaamsdelen ontstaan, in het voedsel reeds de deeltjes aanwezig zijn waaruit die lichaams-

delen worden gevormd. Daarom stelde hij zich voor, dat in elke stof alle bestanddelen van alle andere stoffen eveneens voorkomen. Hij trok daaruit de conclusie, dat de soort van voedsel onbelangrijk is voor de voeding, en de mens alleen van brood kan leven. Hij zal het wel niet geprobeerd hebben. Democritos heeft zijn leer wel bij zichzelf in toepassing gebracht. Hij hield de inwendige warmte van zijn lichaam in stand door de hete lucht van pas gebakken brood op te snuiven. Volgens de overlevering slaagde hij er op die manier in zijn dood 3 dagen uit te stellen. In de Hippocratische denkwijze over het ontstaan van de ziekten is de invloed van o.a. Alcmaion en Heraclitos duidelijk aanwijsbaar. Bij zijn regels voor de behandeling van de zieken ging de pater medicinae echter bovendien uit van wat de ervaring aan het ziekbed hem geleerd had. Zijn uitspraak: „De arts, die tevens filosoof is, is een god gelijk", duidt tevens de geest aan van de besprekingen in „Die Anfange", dat door de bijbehorende aantekeningen en registers ook als studiebron kan worden gebruikt. Het boekje kan hartelijk worden aanbevolen aan iedereen, die belangstelling heeft voor de Griekse oorsprong van de tegenwoordige geneeskunde en kennis van de mens. Daarbij is het goed te bedenken, dat de instelling van Hippocrates ten opzichte van het medische beroep niet in elk opzicht ten voorbeeld kan worden genomen. Liever dan met hem de geneeskunst „de edelste van alle kunsten" te noemen, zal de christenarts zich de 'uitspraak van Christus herinneren, die Lucas heeft bewaard: „Van een ieder, wien veel is toevertrouwd, van hem zal des te meer worden geeist". Met Schumacher kunnen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen