1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 138

K. SPOELSTRA

106

sammenhang gelost betrachten konnte, die Kultur gesondert vom Kulturmenschen im Auge fassen konnte. Das kann man höchstens bildlich, denn dieser Mensch ist schon der mit seiner Kultur behaftete und verwachsene Trager derselben". (p. 9). Vragen stellen aangaande de werkelijkheid veronderstelt dus een besef, dat de werkelijkheid onderscheiden is, en derhalve zelf-onderscheiding van de vrager ten opzichte van de overige werkelijkheid. Wat het motief tot het stellen van vragen omtrent de werkelijkheid betreft: Plato zowel als Aristoteles hebben als zodanig de verwondering beschouwd. Anderen zagen in weetgierigheid de oorsprong dezer vragen-stelling. We zouden nog liever levens-noodzakelijkheid noemen als primaire aandrang tot het stellen van zulke vragen. De mens heeft met de wereld rondom hem te maken, omdat hij in zijn levensbehoeften moeten voorzien en het in dat opzicht van deze wereld hebben moet. Daarvoor is een zekere kennis van de wereld nodig. En om nog iets dieper te gaan: de mens wil zich thuis gevoelen in de hem omringende wereld. Hij voelt zich „unheimisch" in een wereld, die hij niet kent, en die zich toch aan hem opdringt. We zullen de eventuele oplossing van de mogelijkheid en het motief der vraagstelling moeten overlaten aan een wijsgerige anthropologic. Hoe het ook is: de vragen zijn er. Kind en primitief, doorsnee cultuurmens, wetenschapsmens en wijsgeer stellen de vragen; wat is dit? wat moet dit? hoe kan dit? De eerste drie groepen stellen deze vragen en beantwoorden ze spontaan i), de beide laatste groepen stellen ze opzettelijk en zoeken methodisch het antwoord. We kunnen deze vragen qualificeren als wezensvragen, zinvragen, structuurvragen. I Het wezen der werkelijkheid Allereerst dan: wat is het wezen der geschapen werkelijkheid? In de geschiedenis der wijsbegeerte worden daarop in hoofdzaak twee antwoorden gegeven: Allereerst: de werkelijkheid is twee-voudig, dualistisch. Men redeneert dan aldus: zoals de mens, die er immers zelf deel van uitmaakt, uit lichaam en ziel bestaat, zo bestaat ook de werkelijkheid uit twee substanties, nl. een stoffelijke, zichtbare sub-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen