1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 242

92ondbuk „MONDIGHEID" EN HOOGMOED Wat Bonhoeffer precies bedoeld heeft met het begrip ,,mondigheid van de mens" — en hij is het immers, die dat ingevoerd heeft, of tenminste er veel aandacht voor geviaagd — mag hier m het midden gelaten worden, maar thans dreigt het door het veelvuldige gebruik m velerlei verband tot een irritant modewooid te woiden Naar het mij voorkomt wijst het dikwijls op een belangrijke overschatting van juist onzen tijd wat betreft de verworvenheden van de huidige mensheid in kennis — vooral natuurwetenschappelijke — en levensbesef en levensinzicht All cht beleeft men de gisting en woeling van het geestesleven in zijn eigen tijd het meest intensief on men is geneigd de belangrijkheid daarvan groter te achten dan die van vorige tijden, al is het moeilijk — zo niet onmogelijk — voor die belangiijkheid een objectieve maatstaf te vinden Het is het gemis aan perspectief dat m dit verband een grote rol speelt een huis van dichtbij gezien lijkt nu eenmaal veel hoger dan een berg op giote afstand De waarderm:; van de eigen tijd moet dan ook steeds met deze perspectiefreserve uitgebracht worden We moeten de moeilijkheden van de moderne mens daarom niet overschatten t o V die van vonge generaties Als Pdulus m zijn beroemde rede in Athene op de Areopagus (Hand 17), nu ruim negentienhonderd jaren geleden, over opstanding van de doden gaat spreken , spotten sommigen" (vs 32) uit de kring van zijn illuster gehoor daarmede en m 1 Cor 1 22, 23 zegt Paulus, dat de prediking van een gekiuisigde Christus voor heidenen (en blijkens het verband zijn daarmede allereerst de Grieken bedoeld, die immers ,,wijsheid zoeken") een dwaasheid is De critische instelling en reseive zijn toch allerminst een monopolie van de mens, die bij radio en „ruimtevaart" groot wordt Het lijkt soms of we weer m de eeuw der „verlichting" leven met al haai hoogmoed Niet alleen de 17e eeuw, maar ook de 18e kende de hoogmoed, niet het minst in natuurwetenschappelijke kringen, al waren er vele andere natuurkundigen, zoals Faraday en Maxwell van geheel andere instelling De directe aanleiding tot deze , rondblik" was dan ook een citaat, dat ik aantrof m de advertent]ebladzijden (die op zich zelf voortreffelijk verzorgd zijn en interessante stof bieden) van het uitstekende maandblad „Scientific American" Daar weid een uitlating aangehaald van de beroemde Duitse fysioloog en natuurkundige von Helmholtz (1821-1894) Deze achtte het oog een m vele opzichten tekort schietend optisch instrument Zou een firma hem een dergelijk gebrekkig apparaat geleverd hebben, dar zou hij het teruggestuurd hebbon en geweigerd de rekening te betalen (de adverterende firma stelde daartegenover dat haar producten zoiets niet zou overkomen') Het zou kunnen zijn, dat het citaat uit zijn velband is gerukt en dat von Helmholtz alleen heeft willen zeggen, dat als het uitsluitend om de optische kwaliteiten ging, een goed opticien wel wat beters zou kunnen leveren, maar wat er verder van von Helmholtz en zijn tijd bekend is, wijst zeker niet dwingend naar een dergelijke verontschuldiging Vanzelfsprekend is het allerminst mijn bedoeling de grote vondsten en ontwikkelingen van deze tijd te kleineren Ook moeten vele oudere inzichten plaats maken voor nieuwere Paulus zelf spreekt m 1 Cor 13 11 van „een man" geworden te zijn en afgelegd te hebben „wat kinderlijk was" Maar de beeldspraak die voor een individu geldt, kan men met zo maar op de mensheid of op een genei atie overbrengen En van het „ten volle kennen", waarvan Paulus spreekt, zijn we ook nog wel een heel eind verwijderd H R W

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen