1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 58

M. H. COHEN STUART

38

op een of andere wijze deze correctie niet bij voorbaat wordt voorondersteld in de zin van een (eventueele wetenschappelijke) hypothese. Van belang is dus niet hoe de waarneming goed kan worden, of de constatering, dat de projectie slechts een onvolkomen waarneming is, doch: a, de vraag waarom de waarnemingsdaad in een toestand van gestoord realiteitscontact toch wordt voltrokken; b. de vraag waarom de realiteitscontacten in ieder concreet geval van projectie zijn gestoord. Slechts het antwoord op de laatste vraag kan tot werkelijke deprojectie leiden, en niet de overtollige constatering van een buitenstaander — buiten de act van het projecteren staande — dat „de waarneming fout was". Het duidelijkst wordt dit laatste getypeerd bij die mensen die hun projecties niet kunnen prijsgeven, omdat hun psychische conditie niet zo plotseling kan worden veranderd (als bij de illusie) dat hun instelling jegens de realiteit op slag kan worden herzien: de waanlijder. Voor de wanende mens heeft de constatering van een medemens dat zijn waangedachten „alleen maar verzinsels" zijn geen enkele corrigerende waarde. Wèl corrigend werkt een behandeling waarbij de waanstemming verdwijnt. Maar dan is ook de betweterige correctie van buitenaf niet meer noodzakelijk. Dan doorziet de mens zelf zijn waan en zijn contactstoornis. En hij herkent dan met verwondering zijn terugkeer naar een betere, meer gezonde relatie met de realiteit. De religieuze

projectie.

Over de religieuze projectie moet ik kort zijn. Te veel is over religieuze projectie gesproken zonder voldoende genuanceerd inzicht in het projectiefenomeen. De consequenties, die aan deze discussies zijn verbonden zijn te geladen, om ze voorbarig te voeren. Toch kan misschien een enkel uitgangspunt dienen. Uit het bovenstaande is gebleken, dat de projectie berust op een contactstoornis, die toevallig, opzettelijk of onbewust wordt teweeg-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen