1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 290

J. JANSSENS

242

worden — de vergroting van de levenskansen van de mens en de geboorte van een kind — betrokken op een geheel volk aanleiding kunnen geven tot bezorgdheid. Over de geboorte- en sterftecomponent van de bevolking in Nederland zijn zeer vele, demografisch-analystisch hoogst interessante opmerkingen te maken, we stelden reeds, dat we ons wilden beperken Tot 1870 heersten er in ons land erbarmelijke sociaal-hygiënische en medisch-hygienische toestanden; het gevolg hiervan was een zo hoge zuigelingensterfte door voedingsstoornissen en infecties (vooral van de ademhalingswegen) en een zo hoge kinder- en jonge mensensterfte daarna door vooral ook de incidenteel terugkerende ziekteepidemieen en daarmee verband houdende hongersnoden, natuurrampen, oorlogsomstandigheden en armoede, dat door die hoge zuigelingen-, kinder- en jonge mensensterfte het geboorteoverschot ondanks een geboortecijfer van ca. 35 duizend en hoger zeer klein was, de bevolking nam daardoor slechts weinig toe, de gemiddelde jaarlijkse toeneming lag in de grootte-orde van 0,4 % van 1700 tot 1850 en van 1 % tussen 1850 en 1870 en was per jaar bezien (vooral vóór 1850) zeer sterk wisselend door de genoemde incidenteel optredende katastrofes (zie tabel 1).

Tabel 1

LOOP V A N DE BEVOLKING V A N 1 7 0 0 - 1 8 7 0

Discrepantie geboorte- en sterftecijfer vóór 1850 gering; bevolkingstoeneming van 1700 tot 1850 van waarschi|nli|k ca 1 miljoen tot ca 3 miljoen (verdrievoudiging m 150 jaar) door een gemiddeld jaarlijks groeipercentage van ca O 7 % , waarbij dan dit jaarlijkse groeipercentage zeer sterk v/isselend was Discrepantie geboorte- en sterftecijfer tussen 1850 en 1870 geleidelijk toenemende, bevolkingstoeneming van 1850 tot 1870 van ca 3 miljoen tot ca 3,5 miljoen door een jaarlijkse groeipercentage van ca O 8 % , waarbij dan nog vrij sterk wisselende jaarlijkse groeicijfers

Na 1870 komt weliswaar de economisch gezien zeer belangrijke ontwikkeling in industrieel-technische zin zeer sterk op gang, maar dit gaat vooreerst nog gepaard met een jammergenoeg geringe vooruitgang van de sociaal-hygiénische en medisch-hygienische toestanden; het is daardoor te verklaren, dat aanvankelijk slechts een geringe en pas na enige tijd een sterker wordende vergroting van de levenskansen en afneming van het sterftecijfer op ging treden. Die eerst dus langzaam en later sterker voortschrijdende dahng

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen