1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 269

DIER EN MENS

225

enkele zinsneden: „De wetenschappelijke bijdrage van de bioloog zou kunnen zijn dat hij geen bijdrage heeft, dat de oorzaak van de oorlog niet direct in verband staat met agressie, en dat hij geen reden heeft om te geloven dat agressiviteit een kenmerk van een souvereine staat is. Uitbreiding van de conclusies van de bioloog en de psycholoog ten aanzien van internationale verhoudingen is waarschijnlijk niet juist; maar, als analogie, zou het nuttig kunnen zijn erop te wijzen dat, bij dieren zowel als bij de mens, agressiviteit een niet-passief antwoord is op de waarneming van dreiging, of tot de ervaring van een frustratie. Politieke leiders van staten, die andere staten ervan beschuldigen agressief te zijn, kunnen dan weten waar de verantwoordelijkheid van agressie uiteindelijk ligt". En Lorenz antwoordde o.a. „niet agressie, of enig ander instinct is het kwaad, maar de verstoring van de functie ervan, veroorzaakt door de culturele verandering in de menselijke sociologie, door veranderingen, te snel voor de phylogenetische aanpassing van instincten". Ik zou door kunnen gaan. Voorbeelden te over. Maar voorbeelden waarvan? Voorbeelden die getuigen dat de mens niet rijp is om mens te zijn? Voorbeelden die duidelijk maken dat wij zelf de „missing link" zijn tussen het dier en de werkelijk „humane" mens? Waarbij ik dadelijk toegeef, dat men kan zeggen dat de uitdrukking „missing link" ook vertaald zou kunnen worden met „zondige mensen". Maar zijn wij ook niet op weg naar een nieuwe aarde, waar recht en gerechtigheid woont? Het lijkt mij toe als wij dit niet letterlijk opvatten, niet alleen de basis onder ons christen-zijn wordt uitgeslagen (wat erg is), maar dat bovendien de zin van ons bestaan zoek raakt (wat nog erger is). Het is een merkwaardige zaak dat, ook bij Huxley, ook bij Lorenz, het „angehaucht" zijn door het Christendom duidelijk wordt. Deze mensen, die in de „noögenese" een grote rol spelen, maken dat wij ons bewust worden dat de individuele vrijheid bepalend kan zijn voor de collectieve bewustwording — of anders gezegd, voor de collectieve verantwoordelijkheid. Wat deze mensen schrijven is een uitdaging voor het Christendom. Want eigenlijk zouden Christenen zulk soort boeken moeten schrijven. Christenen zouden de tijdgeest moeten dringen in de richting van een koninkrijk waar recht en gerechtigheid woont. Binnenkort is het overal zo dat biologen, die in de „vrije natuur" werken, zich realiseren, dat zij werken in een natuur die door de mens bepaald is. 't Is géén paradijs. Er mankeren veel levende die-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen