1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 113

ORDE EN VOLGORDE

85

naar de verschillende weefsels verzorgt. Op ingenieuze wijze kon een tiental jaren geleden worden aangetoond dat het verschil tussen sikkelcel-hemoglobine en normale hemoglobine beperkt is tot een vervanging van 2 bouwstenen, terwijl de hemoglobine-moleculen uit ruim 570 bouwstenen zijn opgebouwd. De beide hemoglobinen zijn derhalve voor verreweg het grootste gedeelte identiek. Desondanks geeft de kleine volgordeverandering in de sikkelcelhemoglobine aanleiding tot een gewijzigde ruimtelijke structuur, hetgeen vergezeld gaat van een verandering in eigenschappen. In tegenstelling tot de normale hemoglobine is de sikkelcelhemoglobine namelijk bij lage zuurstofdruk zeer slecht oplosbaar. Ze kristalliseert dan uit, waarbij de rode bloedcel een sikkelvorm aanneemt. Sikkelcelanemie wordt voornamelijk aangetroffen in de malariagebieden van Midden-Afrika, alsmede in India en sommige delen van Zuid-Europa, waar vroeger veel malaria voorkwam. Er bestaat een duidelijke correlatie tussen sikkelcelanemie en malaria. Bij sommige negerstammen in Afrika lijdt 40% van de bevolking aan sikkelcelanemie, terwijl de dichtheid onder de uit Afrika stammende negers in de Verenigde Staten slechts ca. 8% is. Als men bedenkt dat veel lijders aan deze hemolytische anemie nog voor de puberteitsfase overlijden, dan is het moeilijk in te zien, waarom deze „moleculaire ziekte", zoals Pauling het heeft genoemd, zich zo hardnekkig kan handhaven. Op overtuigende wijze is evenwel aangetoond, dat de sikkelcelanemie in de eerste levensjaren een zekere bescherming biedt tegen de kwaadaardige malaria, waaraan zoveel gezonde, jonge kinderen in deze streken ten offer vaUen. Dit hangt samen met het feit dat in geval van sikkelcelanemie de levensduur van de rode bloedcellen sterk is afgenomen, waardoor de malariaparasiet niet voldoende tijd krijgt om zich in de rode bloedcellen te vermenigvuldigen. Bovendien blijkt de malaria-infectie van de placenta zich niet te kunnen ontwikkelen bij vrouwen, die aan sikkelcelanemie lijden. In malariagebieden geeft het bezit van sikkelcelhemoglobine derhalve een zekere voorsprong bij, wat genoemd wordt, „the survival of the fittest". Onder andere omstandigheden, zoals in de Verenigde Staten, waar althans de malaria voor de negers geen probleem meer is, blijven slechts de nadelen van de mutatie over, hetgeen dan ook resulteert in een geleidelijke vermindering van het percentage anemielijders. Dit onderstreept nog eens de uitspraak, dat de orde in het levende organisme gericht is op een zinvolle relatie met de omstandigheden van het milieu.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen