1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 305

BEVOLKINGSDRUK ALS NATIONAAL VRAAGSTUK

257

IX.ondbUk 1

HELMHOLTZ

EN HET OOG

In de „rondblik" „Mondigheid en hoogmoed", m de augustusaflevermg blz 202, werd als illustratie van hoogmoed de hautaine uitlating over het oog ter sprake gebracht van de beroemde duitse fysioloog en natuurkundige uit de tweede helft van de voiige eeuw (von) Helmholtz (18211894) Geheel onafhankelijk van deze ,,rondblik" besprak Lindeboom, op de „Soteria-dag" 15 oktober 11 te Utrecht (waarover elders m dit tijdschrift bericht wordt) m zijn voordracht over ,,het wonder m de geneeskunde" de genoemde bewering van Helmholtz Lindeboom deed dit echter in een veel breder verband, nl door een artikel ter sprake te brengen van E n k Ingelstam m ,,Mmisterium Medici, an International Peiiodical for Christians m the Medical Profession", nr. 4, 1963, blz 28 Lindeboom gaf mij dit ter inzage Uit de biografische aantekeningen achter m de aflevering neem ik nu ter oriëntatie over persoon en werk van Ingelstam over wat m ons verband van belang is geb 1906, hoog leraar m de natuurkunde aan de Koninklijke Technische Hogeschool smds 1956, directeur van het Instituut voor optisch onderzoek m Stockholm smds 1950, voorzitter 1960-1962 van de Internationale Commissie voor Optica, kortom een expert op het gebied der optica De titel van Ingelstam's artikel luidt „The Eye — a Failure or a Perfect Servo S y s t e m " ' en deze rhetorische vraag spreekt duidelijke taal Het zou de moeite waard zijn het 7 bladzijden lange opstel in zijn geheel over te nemen, maar dat gaat met goed m een „rondblik" en het gaat nu vooral om het verband met de uitlating van Helmholtz ,, the famous words of Helmholtz, the great physiologist about the eye; it has „eveiy possible defect that can be found m an optical instrument and even some peculiar to itself", and further, that ,,if an optician tried to sell an instrument which had all these defects, I should think myself quite justified m blaming his carelessness m the strongest terms, and sending back his mstiument"." — Ingelstam gaat dan verder „This sentence was often found m textbooks on optical design in order to make workers creating new lens systems confident in their great task to surpass Nature And this has been done repeatedly, because optical systems must be adapted to new receiving systems and to the aim of the whole instrument of which it constitutes an essential part Microscope objectives, 20-inch lens systems for satellite observation are always composed of more lenses than the single one m the eye, and are far better corrected for colouis and other aberrations And still Helmholtz's judgement is unjustified to day" — Ingelstam heeft er open oog voor dat smds Helmholtz verrassende ontdekkingen zijn gedaan — vooral door de biofysici — die tot revolutionaire andere inzichten hebben geleid, maar spreekt toch ook m duidelijk afwijzende zm van het zelfvertrouwen der natuurwetenschappen in die tijd,,Much of the important work done since Helmholtz, and in fact also

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen