1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 122

oek.bespreR.ing Portmann, Prof. Dr. Adolf. Amsterdam-Brussel De Biologie m Nieuwe Banen Agon/ Elsevier, 1965, 12 X 20 cm, 186 pp, paperback, prijs ƒ 6,90 (Ned vert van Neue Wege der Biologie) Portmann geeft m dit boekje een overzicht van het onderzoek, dat hij met zijn medewerkers sedert de oorlog heeft gedaan en tevens een verantwoording van de betekems van dit onderzoek m het geheel der biologie Als al zijn werk draagt ook het hier beschrevene een geheel eigen karakter te midden van het biologisch werk, dat door vele anderen wordt verricht Zijn onderzoek IS niet in de eerste plaats gericht op de physiologische processen, die aan de mstand houding van het leven ten grondslag liggen, ook met op de beschrijving van de verscheidenheid in uiterlijke vorm of op de biochemische achtergrond van die verscheidenheid De auteur stelt daarentegen de vraag naar de zin van de differentiatie m uiterlijk en gedrag Hij doet dat op een weinig dogmatische, eerder enigszins fragmentarische manier, waardoor van de lezer misschien enig geduld wordt ver wacht voor hij weet waar de schrijver heen wil, maar waardoor het boek tevens iets zeer stimulerends krijgt voor de eigen gedachten over de aan de orde gestelde onderwerpen Portmann bepaalt zijn plaats m het moderne onderzoek door te beginnen met enkele hoofdstukken over resp moleculaire biologie en celbiologie Daarna komt het gedragsonderzoek ter sprake binnen het ruimere kader van een beschouwing over het innerlijke leven van de dieren Het dier treedt op de een of an dere wijze „zelf" m relatie met de buitenwereld, oriënteert zich daarin, reageert er op Portmann

acht, juist door het onderzoek van het gedrag, het bewijs geleverd, dat dieren een individualiteit bezitten die niet volledig is af te leiden uit de psychischchemische kanten van hun bestaan In een ander hoofdstuk wordt gesteld dat ons, steeds meer met behulp van aan de techniek ontleende begrippen werkend, verstand de neiging heeft zijn aandacht te concentreren op functioneel technisch gemakkelijk te begrijpen vormen De torpedovorm van een bruinvis als aanpassing aan een zwemmend leven, de strak uitgespannen vleugels van een albatros als volmaakte zweefvlieger, spreken sterk tot de verbeelding en doen als het ware vele andere vormen vergeten, die een minder duidelijke aanpassing tonen en desondanks blijven voortbestaan Deze draad wordt later weer opgenomen, wanneer ter sprake komt dat veel dieren in hun uiterlijk kenmerken vertonen, die uitgaan boven de strikte eisen, die de instandhouding van individu en soort stellen De schrijver schenkt ook aandacht aan de maatstaven, die wij aanleggen bij de rangschikking van dieren Niemand heeft moeite bij de rangschikking van de reeks vogel, VIS, regenworm, en reeds daaruit blijkt, dat wij, meer of mmder bewust, juist de rijkdom van relaties met de buitenwereld, die mets anders is dan de rijkdom van het innerlijke leven, laten meespreken als we de ranghoogte van een levend wezen bepalen Portmann's onderzoek over de hersenontwikkelmg bij vogels en zoogdieren wordt beschreven als een poging om een vage gevoelsclassificatie een vaste basis te geven, om de rijkdom van innerlijk leven op de een of andere manier objectief te „meten" De hoofdmoot van het boek wordt gevormd door een aantal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen