1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 93

BOEKBESPREKING macht heeft een opbouwende, verheffende macht, een genezende macht, een heel-makende macht Het symbool zelf is daarbij te vergelijken met een muziekstuk, dat telkens weer moet worden uitgevoerd, met een kunstwerk, dat men bij herhaling op zich moet laten inwerken Fortmann eindigt het hoofdstuk met de conclusie, dat het symbool een kenfunctie is, waarbij m het een het andere verschijnt, zich openbaart, hoewel met plaatselijk aanwijsbaar Het rijk Gods openbaart zich in de zm der parabels, maar niet ruimtelijk Hoofdstuk 53 bevat de symbooltheorie van Levi-Strauss, die wij hier met zullen herhalen, maar gaarne ter lezing en ter be studering aanbevelen We laten slechts een enkele conclusie volgenZo beschikt het primitieve symbolische denken vanaf het allereerste begin over een eindeloze reeks dingen die iets betekenen, maar de primitieve weet dat met HIJ ziet b v rook, als het teken van de wolken Dit symbolische denken lijdt dus aan een „surabondance de signifiant", een „surplus de signification", d w z de dingen kunnen nog alles betekenen, omdat men nog met systematisch en methodisch, zoals de latere wetenschap zal doen, de causale verbanden heeft onderzocht Het schept orde, maar het classificeert op onvoldoende gronden en het overbelast de dingen met bizarre betekenissen De slotconclusie van LeviStrauss is' datgene wat door het symbool wordt aangeduid, is een stuk realiteit, dat m principe ook voor directe kennis toegankelijk is Is die realitieit eenmaal direct gekend, IS de inhoud van het symbool eenmaal expliciet gemaakt, dan kan het vervallen omdat het overbodig is geworden De weg der wetenschap is eindeloos en dus zal het symbool altijd wel

69

onmisbaar blijken, maar voor de echte transcendentie, het in principe mysterieuze is m de gedachtengang van Levi-Strauss geen plaats In Hoofdstuk 54 worden de opvattingen over het symbool van Eliade aan de orde gesteld Deze staan tot op zekere hoogte diametraal tegenover die van Lévi-Strauss Eliade n 1 verzet zich sterk tegen een reductie van het symbool Deze reductie is gevaarlijk en ongezond De godsdienstgeschiedems is vol van zulke eenzijdige interpretaties en achter elke aberratie op religieus terrein ligt een eenzijdig geïnterpreteerd symbool Hoofdstuk 55 stelt het probleem symbool, magie en ritus aan de orde Het zou ons te ver voeren, daar uitvoerig op in te gaan. We mogen verwijzen naar het hoofdstuk zelf. Hoofdstuk 56 behandelt het sacrale symbool in het verleden en heden De vraag bhjft daarbij of het de transcendentie openbarende symbool nog wel van onze tijd kan zijn Velen zeggen neen en zij kwalificeren pogingen van herstel als romantiek Zo IS er b V van een levende angelologie geen sprake meer De metafysieke wezens, die m de bijbel Gods troon omringen en langs de Jakobsladder het verkeer met de wereld onderhouden, zijn, evenals de boze geesten in de lucht, gereduceerd tot psychische machten of tot antieke beeldspraken De verrijzems (opstanding) is geen objectief feit meer (Bultmann) en de verlossing evenmin, want de mens van heden kan m e t meer geloven in zo'n bovennatuurlijke transactie (Robmson) Fortmann merkt op, dat zelfs de vromen steeds minder behoefte hebben om de bakkerstrog, de auto, de dierenstal, enz te laten zegenen Wat haalt zo'n zegen immers u i f Het hoofdstuk eindigt met de vraag Waar is

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen