1966 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 168

132

A. TROOST

niet werden opgenomen in het huishoudelijke bedrijf van rijke en hogere standen, in het leger of in het klooster. Dit zó functioneren van het familieverband was bij voorbaat en onbewust opgenomen in de individuele verwachtingen en persoonlijke levenshouding t.a.v. het huwelijk. Het werkte door, ook in de rechtsstelsels, die bv. in de alimentatieverplichtingen nog lang afgestemd bleven op de oude familiale samenhang. Zo was er een samenhang van functies en ideeën die een vrij duidelijk normerende blauwdruk vormden, een gegeven levensmodel, een pasklaar ontwerp waarop de jeugd zich oriënteerde. Ook de sociale controle van de familie reguleerde het gedrag. Voor het huidige gezin gaat dit alles niet meer op. De jeugd wordt niet meer geboeid door het markant perspectief van hoger aanzien op hogere leeftijd, de oriëntatie van de jeugd is niet meer gericht op de ouderdomssituatie van de waardige bejaardheid, maar het is in onze tijd juist andersom. De jeugd staat model voor de ouderen. Jong blijven in doen en laten is het ideaal van menigeen die al over het midden heen is. De image van de familie slijt, devalueert en brokkelt af. Zij verliest vele functies die door de a-familiale maatschappij worden overgenomen en daarenboven ook op een veel hoger niveau worden gebracht: maatschappelijke mogelijkheden en voorzieningen, beroepsopleidingen, etc. Dat heeft grote betekenis voor wat de jeugd van het huwelijk verwacht. Het verwachtingspatroon, het ontwerp wordt geheel anders. Vroeger was het andermans ontwerp, nu wordt het een iets meer persoonlijke voorstelling van wat men verwacht. Méér persoonlijk, want al wordt nu het huwelijksontwerp niet voorgetekend door de familiestructuur, er blijft een enorme invloed van buiten af door de a-familiale maatschappij (wat doen anderen?, literatuur, film, enz.). Het huwelijk komt „naakter" in de maatschappij te staan, er ook dichter bij, het wordt gevoeliger voor de maatschappelijke verhoudingen en hun dynamiek. Het huwelijk „in nieuwe stijl" ondergaat de invloed van het individualiseringsproces in de geschiedenis, het voorgetekende familiale huwelijksmodel boet in aan betekenis, de persoonlijk gekleurde variatie en veelvormigheid wint aan betekenis, in dynamische verbondenheid met de „dichter bij gekomen" maatschappelijke groepen en processen. Hiermee gaat ook gepaard de romantische doorbraak van de huwelijksliefde. Voor de partnerkeuze wordt van primair belang het reeds door de middeleeuwse troubadours geïntroduceerde accent op de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen