1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 157

CONTRA NATURAM DOOR

S. J. R I D D E R B O S Het laatste artikel van Janse de Jonge verscheen in „Philosophy and Christianity", een bundel ter ere van Dooyeweerd (1965), en draagt de titel „Der Begriff „Natur" in der Psychiatrie und in der medizinischen Anthropologic". In de inleiding deelt de schrijver mee zich met dit onderwerp te begeven op het gebied van de strukturele anthropologic, waaronder hij die anthropologic verstaat, die zich bezighoudt met de struktuur van het menselijk bestaan. De aanleiding van zijn artikel lag in een opstel „Contra naturam", dat G. A. Lindeboom schreef in oppositie tegen het boek „De homosexuele naaste". Laten we eerst in enige hoofdlijnen het betoog van Janse de Jonge trachten samen te vatten, zonder telkens apart te vermelden dat de situatietekening de zijne is. Sinds de 18e eeuw heeft het begrip natuur in het centrum der belangstelling van vele onderzoekers gestaan en in die eeuw werd op de relatie tussen de mens en de natuur de volle nadruk gelegd. Door enige denkers werd daaruit de consequentie getrokken, dat men de mens als één met de natuur moest beschouwen: de mens als „homo natura". Men stoot dan echter op de moeilijkheid, dat men de slechte zijden van de menselijke existentie (ook het morele kwaad) niet zonder meer uit de natuur kan afleiden, want het kwaad wordt dikwijls nog als een onnatuurlijke zaak gezien. De tendens ontstaat dan om een tweespalt in te voeren tussen de natuur en de mensheid, die van deze natuur is afgedwaald. Omdat men echter aan het concept van een volledig determinisme vasthoudt, is het niet duidelijk hoe een dergelijke tweespalt kan ontstaan. In enigszins andere vorm vinden we deze tweespalt terug bij Freud. Ter gelegenheid van diens tachtigste verjaardag in 1936 hield Binswanger een rede, waarin de wetenschappelijke idee van de „homo natura" als Freuds centrale gedachte wordt gesteld. Voor Freud is de mens op onzichtbare wijze met de oergrond van al het leven verbonden. Nu toont Binswanger aan, dat deze idee van de homo natura bij Freud een construktie is in deze zin, dat Freud een homo natura als „tabula rasa" nodig had. Hij wordt het symbool van een bepaalde negatie en wel van een reduktie van alles, wat de mens historisch

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen