1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 58

40

G. DEN OTTER

mens is bijzonder groot geworden en wordt uitgeoefend door kleine anonieme oligarchieën. Het wereldbeeld dat uit de wetenschap opgebouwd wordt is overigens weinig stabiel. De wetenschap zelf zal de eerste zijn om te erkennen dat de door haar verschafte referenties bijzonder kortdurende garanties verschaffen. De beeldenstorm der wetenschap (Umbgrove) treft vrijwel dag aan dag het uit haar opgebouwde wereldbeeld. Een werkelijkheid die alleen beleefd wordt in door de wetenschap gegarandeerde referenties is koud, begeestert niet, is in tegenstelling tot wat men zou verwachten, gedeshumaniseerd. Huxley en Orwell hebben een dergelijk eenzijdig beleefde werkelijkheid voortreffelijk beschreven. Reeds in onze dagen kunnen velen toch al niet verder komen dan dat. Zij beleven alle garanties voor hun existentie alleen in relatie met die gescientificeerde geseculariseerde werkelijkheid en ervaren dan ook de unificatie, de instabiliteit, de koude macht van mens over mens en de anonimiteit van wie hen overheersen. Gelukkig komen ze er toch nog tegen in opstand al weten zij nauwelijks in welke richting zij hun onlustgevoelens moeten uiten. Duidelijk tonen zij echter hoezeer een puur gescientificeerd wereldbeeld onbeleefbaar is en dat lijkt begrijpelijk daar de mens vanaf zijn eerste bewustwording zijn existentiële zekerheid heeft gezocht, niet alléén in empirie c.q. wetenschap, maar ook in ethiek en religie en die noodzaak blijft voor hem onverminderd bestaan, wil hij mens blijven. Evenwel, en dat is de fundamentele verandering in onze tijd (dat overkomt ons!): referentiepunten uit ethiek en religie kunnen alleen beleefbaar zijn indien z'j overeenkomen, concorderen met die welke de wetenschap verschaft. Ik zeg niet dat zij van wetenschappelijke aard moeten zijn, doch de garanties voor de existentie van de hedendaagse mens moeten net zo goed als vroeger onderling compatibel zijn, elkander verdragen, elkander aanvullen. Doen zij dat niet dan wordt de volle werkelijkheid onbeleefbaar. Wie vraagt naar de functie van de wetenschap als geheel bij het tot standkomen van de wijze waarop de hedendaagse mens zijn werkelijkheid beleeft krijgt als antwoord: de wetenschap is die gave c.q. opgave, die de mens in toenemende mate mede verantwoordelijk maakt voor de werkelijkheid zoals die zich presenteert. Zij dwingt de mens ertoe de oude referenties uit ethiek en religie kritisch te

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen