1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 56

G. DEN OTTER

38

in de 15e en 16e eeuw, in de vroege Renaissance van het europese denken. Min of meer plotseling is daar grote ijver en toewijding om te zien, te horen, te onderkennen, te doorgronden al wat voor handen is; de ruimte, de dode stof, het menselijke lichaam, de wereld van tonen en klanken (Dankmeyer). In drie jaar schrijft de jonge arts Vesalius op grond van eigen onderzoek zijn uit 6 delen bestaande ,,De humani corporis Fabrica" (1543), de bouw van het menselijk lichaam. Pieter Paauw, de eerste hoogleraar in de anatomie aan de in de 16e eeuw gestichte Leidse Universiteit neemt het werk al snel in gebruik bij zijn onderwijs en onderzoek. Jan Swammerdam (1637 -1680) beschrijft zijn prachtige „Proefnemingen van de particuliere beweeging der spieren in de kikvorsch, die in het gemeen op alle de bewegingen der spieren in de menschen en de beesten toegepast worden", met tekeningen van zijn proefopzetten, die hem doen kennen als een groot experimentator. Het is 24 september 1703: Herman Boerhaave houdt zijn bekende rede ,,De usu ratiocinii mechanici in medicina", waarin hij pleit voor de natuurwetenschappelijke benadering van klinische geneeskundige problemen: utinam nobis aperiant Viri Mathematici docti (laat de mathematici ons de weg wijzen) Et palam affirmo, vitalium actiones humorum scire posse neminem, qui Aquilegum regulas ignorat. (Niemand kan de bewegingen der levensvochten begrijpen, die de wetten der hydrostatica niet kent) Het aantal voorbeelden is legio; de wetenschap begint de geneeskunde te dragen. Evenwel, hoeveel eeuwen heeft het nog geduurd voordat de problematiek enigszins doorzichtig werd en wij van een werkelijk wetenschappelijke geneeskunde mochten gaan spreken. Hoe minimaal was het effect: tot omstreeks 1900 is vrijwel geen enkele zieke ooit door de geneeskunde genezen. Ziekte en genezing bleven dan ook beleefd als komend uit een bovenzinnelijke wereld. De ontwikkeling van de wetenschap in de afgelopen jaren evenwel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen