1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 55

WETENSCHAP EN WERKELIJKHEID

37

heeft men de vorming van pus bonum et laudabile in de genezende wond op allerlei wijzen nagestreefd en bevorderd. Waarom is Henri de Mondeville als teleurgesteld man gestorven en waarom is zijn op zichzelf juiste stelling en behandelingswijze niet allerwege onmiddellijk aanvaard en overgenomen? Omdat het een empirisch gevonden waarheid was, die onvoldoende overtuigingskracht had tegenover de empirieën van anderen. De Mondeville miste het inzicht en de mogeHjkheden om zijn empirie te verheffen tot wetenschap. Wat is het verschil tussen empirie en wetenschap? Waarom heeft de empirie nooit het religieus en ethisch bepaalde wereldbeeld aangetast en waarom doet de wetenschap dat wel? Beide berusten op waarneming en conclusie en beide kunnen „waarheid" verschaffen. De empirie echter berust op waarneming die niet zelf tot object van waarneming, van controle gemaakt wordt en die ook niet of nietuitsluitend in een logisch denksysteem verwerkt wordt. Zij verschaft ervaring, maar die ervaring is sterk subjectief van karakter en mist dan ook de kiacht om anderen te overtuigen. Men kan ook zeggen: empirisch gevonden zekerheid blijft in de eigen binnenmenselijke werkelijkheid van de verwerver en kan niet functioneren als buitenmenselijke werkelijkheid voor de werkelijkheid van anderen. Zij wordt in de belevingsrealiteit van anderen niet licht betrokken. Zij is nog min of meer over te dragen in een meester-gezel verhouding of in een vader-zoon relatie, maar daarbuiten niet meer. Wetenschap echter, eveneens berustend op waarneming, maar dan allereerst op zint ui gelijke waarneming, controleert de eigen waarnemingen, test die op tegenpraken in opeenvolgende series, vergelijkt verschillende wijzen van waarneming van eenzelfde fenomeen en verwerkt dat alles in een logisch systeem dat leidt tot een wetenschappelijk resultaat. Een wetenschappelijk resultaat is in veel mindere mate subjectief van karakter. Het verkrijgt daardoor geldigheid ook buiten de wereld van het waarnemende individu en kan referentiepunten verschaffen in de buitenmenselijke werkelijkheid van anderen. Empirie kan een wereldbeeld ternauwernood beïnvloeden. Wetenschap kan het grondig veranderen. De bewustwording van de westerse geest die leidt tot erkenning van de betekenis der zintuigelijke waarneming en van de logischkritische verwerking daarvan tot wetenschappelijk resultaat treedt op

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen