1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 69

STABILITEIT IN DE LEVENDE NATUUR

47

een proef doen zonder enig voorgevoel van wat er uit zal komen. Zulk een voorgevoel wordt echter maar al te vaak gelogenstraft. En dan heeft altijd de werkelijkheid gelijk en de onderzoeker ongelijk. Door middel van proeven zoekt ook de natuurwetenschap naar eenheid en stabiliteit achter de wereld der verschijnselen. Zij beperkt zich daarom niet tot het nemen van proeven, maar probeert ook de resultaten van de proeven zo intelligent mogelijk te beschrijven. Daarvoor is het vaak nodig nieuwe begrippen in te voeren. Hiermee is vooral de natuurkunde ver gevorderd. Denkt U maar eens aan het begrip „golflengte van het licht". Het is apriori voor niemand evident dat er in verband met het licht sprake zou moeten zijn van een golflengte. Evenmin is het apriori in te zien, dat de radiogolven, die door een antenne worden uitgezonden, iets met ücht te maken zouden hebben. Het typische van licht is nu juist dat je het kunt zien en wat er uit een antenne komt, kun je in het geheel niet zien. In de fysische beschrijvingswijze produceert zowel een lichtbron als een antenne elektromagnetische golven, zij het verschillend van golflengte. Nu begrijpt U ook wat ik bedoel met intelligent besdirijven: Dit is beschrijven met zo weinig mogelijk begrippen. Door middel van de begrippen uit de golftheorie kunnen we zowel het Ucht als de elektrische verschijnselen opgewekt door een antenne beschrijven met één en dezelfde begrippentaal. Een heel typerend voorbeeld is ook het begrip energie. Dit begrip speelt bij een groot aantal totaal verschillende proeven een rol. We kennen de energie, die verbonden is met de snelheid van een bewegend voorwerp en die we kinetische energie noemen, de energie van een samengedrukte veer, die we potentiële energie plegen te noemen en ook de warmte, waarvan pas ruim honderd jaar geleden werd ontdekt, dat ze eveneens is op te vatten als een vorm van energie. De zin van dit alles is, dat tot nu toe alle proeven, die zijn verricht, de conclusie toelaten, dat er nooit energie verloren gaat of zomaar ontstaat. Potentiële energie kan overgaan in kinetische energie, kinetische energie in warmte. In deze eeuw heeft men bovendien ontdekt, dat ook de grootheid, die men de massa noemt, nauw met de energie samenhangt: Als er massa verdwijnt, komt er energie te voorschijn en omgekeerd. Energie is een van de meest efficiënte begrippen uit de natuurkunde. Het maakt een intelligente beschrijving van de werkelijkheid mogelijk of althans van dat aspect van de werkelijkheid waarmee de fysica zich bemoeit. Deze uitwijding was nodig om U te laten zien wat het karakter

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen