1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 197

DE PSYCHE TUSSEN WETEN EN BELEVEN

155

vertrouwd gemaakt met begrippen als „begrijpelijke verbanden", „invoeling" en de daarmee samenhangende „oninvoelbaarheid", enz., alsmede met de fenomenologische methode van onderzoek, waarbij de vraag naar het bestaan der dingen buiten beschouwing wordt gelaten, doch gelet wordt op het wezen der dingen. 7. Bij de vorig jaar overleden Ludwig Binswanger zien we aansluiting aan de filosofie van Heidegger, waarbij hij, gebruik makend van de daseins-analytische methode, komt tot een fenomenologische anthropologic, waarin het kernthema gevormd wordt door de mens in relatie. Binswanger wijst als centrale existentiaal aan de liefde. Hij stelt niet het „ik" centraal, zoals de gewoonte was sedert de dagen van Descartes, toen het ik-loze „cogito ergo sum" vertaald werd in: „ik" denk, dus „ik" ben, doch de ontmoeting, waarin het ik en het gij zich verenigen tot iets van een eigen orde. In ons land is de fenomenologie van de ontmoeting door Van den Berg verder uitgewerkt, die stelt dat ons lot in de allerlaatste plaats Ugt in handen van de medemens, de ander, en dat onze levensgeschiedenis niet een gladde continuïteit van de wieg tot het graf is, doch veeleer een voortdurende verrasing en een onophoudelijk avontuur. Vanuit deze stelling komt hij later tot zijn leer der veranderingen of metabletica. Het thema van de liefde en de tussenmenselijke verhoudingen vinden we ook terug in de beschouwingen van de Engelsman John Bowlby over de betekenis van de gestoorde verhouding tussen moeder en kind voor het ontstaan van psychopathologische stoornissen in het latere leven. Het belangrijke van deze ontwikkelingen in het denken in de psychiatrie, is dat daarmee het beeld der psyche zich weer is gaan uitbreiden tot buiten de individuele mens, thans echter niet meer in extra-individuele zin van het geloof in geesten zoals tot tweehonderd jaar geleden bestaan heeft, doch in inter-individuele zin van deel hebben aan elkander en deel hebben aan de wereld. Vanuit andere wortels, die we nu niet nader kunnen exploreren, ontstond ruim een eeuw geleden een onderdeel van de wetenschappen van de mens, waaraan Auguste Comte de naam „sociologie" gaf. Vanuit deze sociologie en de sociale psychologie zijn eveneens belangrijke impulsen uitgegaan, welke voerden naar een interindivi-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen