1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 159

CONTRA NATURAM

121

invloed op onze mensbeschouwing uitoefenen: men mag niet al te gauw een zekere normaliteit tot natuur proclameren. Het onderscheid tussen man en vrouw hangt met de cultuur samen en hieruit moet men concluderen, dat de humanisering van het biotische op zichzelf een natuurlijk proces is, d.w.z. vanzelfsprekend in anthropologische zin. Mannelijk en vrouwelijk zijn geen zonder meer vaststaande uitdrukkingen, maar worden in elke relatie tussen man en vrouw opnieuw gevormd en gegrondvest. Pas in de menselijke expressie uit zich de eigenlijke erotische polariteit. De sexuele drift is dan ook niet een biologisch begrip zonder meer, maar betekent voor de mens een humanisering van de lichamelijkheid en dit houdt tegelijk ook een socialisering in. Zo gezien zou men kunnen zeggen, dat de heterosexualiteit natuurlijk is, omdat daarin op anthropologisch niveau zich de man-vrouw-erotiek het best doet gelden en zich het best kan manifesteren. Op deze wijze wordt het begrip natuurlijk in een heel complex van humaniserende factoren opgenomen, waardoor het begrip opnieuw waardevol kan worden. Wat de natuuropvatting in de psychiatrie betreft merkt Janse de Jonge op, dat de meeste psychoanalytici nog naturalistisch denken maar dat in de laatste decenniën door een kleine groep onder hen anthropologische motieven worden gebruikt. De waanzin bijv. kunnen we als een ziekte opvatten en we veronderstellen dan dikwijls onbewust, dat de gebruikelijke tussen-menselijke verstandhouding „natuurlijk" is. Zo wordt een verstaan van de waanzin onmogelijk, want we gaan dan van een natuurbegrip uit, dat ten diepste met het verstand overeenstemt. De psychoanalyse leert echter, dat men ook bij de gezonde mens vormen van waan kan ontdekken. Daardoor wordt steeds opnieuw de vraag aktueel: wat is de menselijke natuur? Vol antinomieën of niet? De natuur is altijd natuur „voor-ons", d.w.z. van onszelf uit bepalen we, wat wij als natuurlijk willen erkennen. Vandaar de belangrijke verschuivingen op dit gebied (denk bijv. aan de generatieproblemen en aan de mode). De psychiater heeft echter met mensen te maken, die iets anders natuurlijk vinden dan wij. De psychotherapie komt dan ook met onze natuurwetenschappelijke categorieën niet uit. De tegenstelling tussen natuur- en geesteswetenschappen is te schematisch: men weet te gauw, wat ,,natuur" en wat „geest" is en daardoor verbreekt men wezenlijk de eenheid van de mens. Nu zien we in de moderne wetenschap deze ontwikkeling, dat

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen