1967 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 154

116

M. JEUKEN S.J.

typologische denken is een denken dat een eenheid ziet in de vele variaties. Voor de theoretische reflexies over het soortsbegrip is dit van belang. In verband hiermee wijzen wij erop, dat E. Mayr in zijn boek „Animal species and evolution" van 1963 op blz. 5 zich verzet tegen het typologische denken. Hij wil dit vervangen zien door „population thinking". Het typologische denken zou volgens Mayr teruggaan op de onveranderlijke ideeën van Plato. Voor de „typologist" is het type reëel en de variatie een illusie, terwijl voor de „populationist" het type een abstractie is en de variatie reëel. Ik teken hierbij aan, dat we ons kunnen afvragen of het populatiedenken toch niet impliciet het typologische denken veronderstelt. De variatie is reëel, zegt Mayr, maar de vraag dringt zich bij het gebruik van de term „variatie" op: variatie van wat? En in dit „van wat" ligt toch weer het typologische denken als eenheidsdenken opgesloten. De organisatie idee kan variëren van cybernetisch schema (inputoutput, feedback, black-box) naar beschrijving der objectieve realiteit. In de ethologie kan men het „blok-schema", de opstelling van de onderlinge rangschikking der verschillende instinkten en de verbindingen ertussen, opvatten als een wit maken van de black-box, gelegen tussen input (releasers) en output (consummatory act). 9. Als wij al deze verschillende ideeën in ogenschouw nemen, begrijpen wij hoe in de biologie aan de hand van modellen en theorieën verschillende verklaringen mogelijk zijn. We kunnen onderscheiden: de de de de de de

mathematische verklaring, cybernetisch-mathematische verklaring, beschrijvende verklaring, causale verklaring, teleologische verklaring, historische verklaring.

Hierbij valt aan te tekenen, dat — ieder verklaringsaspect het gehele fenomeen betreft; — niet ieder verklaringsaspect elk voor zich de totale verklaring wil zijn van de totaliteit van het fenomeen. Anders gezegd: ieder aspect verklaart het gehele fenomeen, maar niet ten volle, of totaal.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen