1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 272

220

DE MEDISCHE ETHIEK IN DE BRANDING

verdoving en pijnbestrijding toegepast, bestaat in medische kringen een communis opinio als van een niet alleen toelaatbare, maar zelfs streng geboden methode. Het gaat ook hier, zoals bij ieder ethisch probleem, om de afweging van waarden. Welnu, met de afweging der hier in de schalen liggende waarden heeft de geneeskunde geen moeite. Het alternatief is eenvoudig een stilstand in de ontwikkeling der geneeskunde, een hopeloos experimenteren op mensen en het verlies van ongetelde mensenlevens. Hoe nameloos veel menselijk leed zou voorkomen zijn, indien, naar de eis der moderne wetenschap, van het Softenon ook de invloed op dierlijke, groeiende embryo's zou zijn nagegaan, vóór dat het op de markt als het meest onschuldige slaapmiddel werd aangeprezen. Maar tenslotte blijft, ook voor de wetenschap, de overgang van het dierexperimenteel laboratorium naar de kliniek, van het dier naar de mens steeds een geweldige stap. De mens neemt ook als natuurwezen in de biologische orde een veelszins afzonderlijke plaats in. Men zou met het oog hierop kunnen zeggen; ab animale ad hominem non valet consequentia. Als een animal méchant reageert hij soms onverwacht geheel anders dan men op grond van de meest uitgebreide voorstudies in het laboratorium meende te kunnen voorspellen. De pharmacologie heeft zich te lang in een éénzijdige richting tot een geheel experimentele wetenschap ontwikkeld. Nu mag men niet voorbijzien dat de kliniek ons tal van experimenten toont, niet door mensenhand bedreven. In 1911 kon Wenckebach, na zijn vertrek uit Groningen zijn ambt in Straatsburg aanvaardend, zeggen: „Wir brauchen in der Klinik nicht erst Experimente anzustellen, die Natur hat zich bereits in corpore vili für uns gemacht". Inderdaad, ziekte en ongeval brengen allerlei wijzigingen in het organisme teweeg, die de meest ervaren experimentator moeilijk zou kunnen nabootsen en die aan het wetenschappelijk onderzoek ongedachte kansen bieden. Ze mogen niet steeds zo spectaculair zijn als bij de patiënt van William Beaumont die tengevolge van een schotwond een maagfistel kreeg, welke zijn geneesheer tot jarenlange onderzoekingen van de maagfunctie in staat stelde — door uitschakeling van regulatie-mechanismen, door beschadiging van orgaandelen, door aangeboren afwezigheid van enzymen en op andere wijze biedt de natuur de geneeskunde in de kliniek gelegenheid de gevolgen der veranderingen zo nauwkeurig mogelijk na te gaan en daaruit conclusies te trekken voor de pathogenese en pathophysiologie. Maar eerst recht wanneer het gaat om de behandeling van ziekten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen