1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 222

178

GRAFRITUEEL EN KERSTENING

met christelijke inscriptie en monogramkruis geflankeerd door kruisen, waarop duiven zijn neergestreken, in de vijfde eeuw. 22 De al eerder bekende zerk van het 3-jarige meisje Aluvefa, van wie iedereen zo veel heeft gehouden, wordt in de vijfde of zesde eeuw geplaatst. Kort na de dood van Servaas op 13 mei omstreeks 380 ontstond op zijn graf, dat op de algemene begraafplaats buiten de poort aan de snelweg naar Tongeren gelegen was, een grafkapel. Uit deze grafkapel heeft zich de huidige Servaaskerk ontwikkeld. -3 Gregorius van Tours vermeldt dat het graf van de bisschop het middelpunt van intensieve verering werd en het zal zeker christelijke begravingen hebben aangetrokken. Dat de meeste vijfde-eeuwse W-O graven in de Pandhof christelijk zijn, is daarom waarschijnlijk. (Het zij terzijde opgemerkt, dat deze waarschijnlijkheid ook in dit geval niet berust op de archeologische sporen, maar op de schriftelijke overlevering). Het ging de christenen in Maastricht overigens blijkbaar niet voor de wind. Het in stafbouwtechniek over het graf gebouwde houten kapelletje woei steeds weer om; pas in de tweede helft van de zesde eeuw werden op initiatief van buitenaf meer definitieve maatregelen getroffen. 24 Dat alle vijfde-eeuwse graven bij de St.-Servaas aan christenen toebehoren, lijkt ons moeilijk te bewijzen. Belangrijk is echter dat zij aantonen dat in een stedelijk centrum ondanks verval de stedelijke provinciaal-Romeinse vorm van dodenbestel gehandhaafd bleef. De ontwikkeling in het grafveld van Krefeld-Gellep aan de Rijn bij Düsseldorf is in zekere opzichten vergelijkbaar. De vierde eeuw is hier vertegenwoordigd met overwegend Z-N en enkele W-O inhumaties, de meeste met grafgiften, en verder enkele crematies. In de eerste helft van de vijfde eeuw verdringt de W-O oriëntatie de Z-N richting; ca 450 is dit proces voltooid. Een hoog percentage van de vijfde-eeuwse graven is zonder bijgaven. Crematies zijn uit deze periode niet bekend. De ontwikkeling voltrok zich in een provinciaalRomeins milieu: te Gellep lag tot in de vierde eeuw een castellum. Juffrouw Pirling veronderstelt de aanwezigheid van een kerkje in de vierde eeuw, daar dit ook bij de laat-Romeinse castella te Remagen, Bonn, Koblenz en Boppard het geval was. -f» Ondertussen is uit Zuid-Nederland verder geen enkel vijfde-eeuws graf bekend. Dat kan niet toevallig zijn, want ook in het aansluitende westelijk deel van België ontbreken zij. 26 De Salische Franken, die sinds het midden van de vierde eeuw in deze gebieden doordrongen, hadden blijkbaar een zeer eenvoudig grafritueel, dat trouwens tot nu

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen