1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 232

188

GRAFRITUEEL EN KERSTENING

rijke bovenlaag van de maatschappij, waarschijnlijk voornamelijk bij wijze van statussymbool, gehandhaafd werd. ^i De meer wel gestelden konden het zich veroorloven en waren conservatief genoeg om een kostbare traditie in stand te houden. Deze overgangsfase omvat in het noorden van ons land de achtste eeuw, maar begint mogelijkerwijs reeds vroeger. Daarop wijzen de grafvelden van het type Godlinze-Putten-Katwijk, die al in de zevende eeuw aanvangen. Het is daarom heel goed denkbaar dat het wegsterven van de bijgavenzede in oorsprong niet op christelijke invloed terug te voeren is, maar een onderdeel was van meer algemene veranderingen. Maar ook al kan de impuls van elders gekomen zijn, na de kerstening is dit proces zeker door de kerk versneld. In plaats van de schatten met de gestorvenen te begraven ging men deze aan de kerk legateren „pro animae salute". Dit strookte beter met de meer immateriële hiemamaals-voorstellingen van het christendom en was bovendien economisch beter verantwoord. Ondertussen, principieel was de kerk, zeker in het begin, tegen het aloude gebruik niet gekant. Dit toont ons zonneklaar een interessante recente ontdekking. In 1964 vond Van der Waals onder de huidige kerk van Emmen de paalgaten van een houten voorganger. ''^ Binnen de plattegrond van deze houten kerk lagen vele W-O gerichte graven. Twee vrouwegraven, waarin achtste/negende-eeuwse bronzen sleutels zijn meegegeven, behoren ook stratigrafisch tot de oudste begravingen binnen de kerk. De sleutels hebben mogelijk een symbolische, misschien zelfs een christelijke betekenis en zijn om zo te zeggen „aangepaste" bijgaven. Het zijn niettemin bijgaven en sleutels komen ook in de traditionele grafvelden voor, bijvoorbeeld in Looveen bij Wijster (daar alleen in W-O graven). Eén van de twee graven in de kerk van Emmen bevatte behalve de sleutel een bronzen naaldenkoker en een bronzen sierschijf je. Het lag naast de noordwand van de houten kerk op ca 5 m afstand van de oostelijke afsluiting. Men kan er eventueel, in de voetsporen van mevrouw Stein, de laatste rustplaats in zien van de adellijke stichtster van de eerste kerk van Emmen. Het gaat hier zeker niet om een toevallig bewaard gebleven deel van een ouder grafveld, dat door de plaatsing van een kerk gewijd werd; het zoeken naar een rijengrafveld buiten de kerk had geen resultaat. Dit Emmer vrouwegraf symboliseert het verlaten van de traditionele, in oorsprong heidense grafvelden in Noord-Nederland aan het eind van de achtste of in het begin van de negende eeuw. Zelfs toen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen