1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 227

W. A. VAN ES

183

waaronder vrijwel steeds een pot, uitgerust. Slechts weinig zijn geheel zonder vondsten; enkele daarvan liggen in de onmiddellijke nabijheid van de rijke graven. De indruk die gewekt wordt is: hier liggen drie generaties van een welgestelde, wellicht adellijke familie met hun ondergeschikten en dienaren. Ik wil graag veronderstellen dat het christenen waren, maar archeologisch blijkt dat uit niets. Het is in het afbreken van de Merovincrische grafvelden aan het eind van de zevende of in het begin van de achtste eeuw, dat zich de aanwezigheid van het christendom duidelijk verraadt. De traditionele begraafplaatsen worden verlaten en de doden worden nu bij de nieuw gestichte kerken ter aarde besteld. Glazema heeft erop gewezen, dat het aanleggen van kerkhoven in een vroeg stadium van de kerstening ook te verwachten is in een gebied, dat door Frankische missionarissen bekeerd was. In het Merovingische kerngebied was begraving bij de kerk immers reeds lang gebruikelijk, -n In dezelfde periode valt voorts het definitief verdwijnen van de bijgaven. Dit proces is echter in het zuiden van het land juist door het relatief vroegtijdig afbreken van de traditionele grafvelden slecht te vervolgen. Slechts drie ZTiidnederlandse grafvelden, gelegen aan de periferie van het Frankische gebied, vertegenwoordigen het grafritueel uit de achtste en negende eeuw: Utrecht, Dorestat en Valkenburg. Van deze, overigens zeer onvolledig onderzochte, begraafplaatsen zijn alleen W-O inhumaties met zekerheid bekend. •^- De door Janssen in 1843 op het terrein De Heul te Dorestat opgedolven glazen tumblers en skeletten, waarvan er één met mesje en een ander met een pincetje, demonstreren, dat in de achtste eeuw in Dorestat de grafgiften nog niet geheel in onbruik geraakt waren. In Valkenburg werd zelfs een rijk mannegraf aangetroffen. De historische context maakt het zo goed als zeker, dat de grafvelden van Utrecht en Dorestat christelijk waren. De Utrechtse begraafplaats was een kerkhof in de strikte betekenis van het wooi-d. De aanwezigheid van een kerk op het grafveld van Dorestat is niet zeker ondanks Ilolwerda's interpretatie van een aantal grondsporen als de plattegrond van een kerkgebouw, i^ De Valkenburgse graven werden onder een kerk gevonden. Ten noorden van de Rijn hgt het gebied, dat in de Romeinse tijd tot het Vrije Germanië behoorde en in de daarop volgende eeuwen het domein was van Friezen en Saksen. Stelselmatige missie-activiteiten vonden hier eerst sedert het begin van de achtste eeuw plaats: in het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen