1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 275

G. A. LINDEBOOM

223

dreigt te sluipen, dat slechts op psychologische gronden verdedigbaar kan worden geacht, indien geen enkel wezenlijk werkzaam middel beschikbaar is. Een feit is dat op de toediening van placebo's in niet zo weinig gevallen een subjectieve verbetering van de patiënt volgt. Het spreekt vanzelf, dat bij ziekten waar objectieve criteria omtrent de werkzaamheid van het medicament, zoals het aantal witte bloedcellen of bloedplaatjes, de temperatuur of de pols ontbreken, de beoordeling van een nieuw medicament bijzonder moeilijk kan zijn, en dat de arts zelve ook niet steeds geheel onbevooroordeeld is. Een bewijs hiervan zijn de vele medicamenten die eerst geestdriftig worden aangeprezen en dan toch snel in de nacht der vergetelheid verdwijnen. Om de subjectieve factoren in de beoordeling zoveel mogelijk uit te schakelen, heeft men de zogenaamde dubbel-blind proef uitgevonden, waarbij alleen de leider van het onderzoek weet, welke patiënt de nieuwe stof krijgt en welk het placebo; de behandelende assistent-geneesheer is er dus ook onkundig van, doch moet bij alle patiënten de werking van de toegediende middelen vaststellen. Op de wetenschappelijke merites van deze proefopstelling ga ik thans niet in. Slechts wijs ik er op, dat er zoveel imponderabilia bij te pas komen, dat ze een gevaarte „op lemen voeten" is genoemd. Geen enkel wezenlijk waardevol geneesmiddel zou zijn erkenning ontlopen als de dubbel-blind proef van het toneel zou verdwijnen. Maar het komt hier aan op het ethisch aspekt van de dubbel-blind proef. En dan valt het moeilijk te ontkennen, dat de assistent-geneesheer die de patiënten behandelt en dagelijks vriendelijk-bemoedigend toespreekt, zonder te weten of ze werkelijk een geneesmiddel krijgen, in feite gedegradeerd wordt tot een pion in het spel en het gevaar loopt van een verzwakking van zijn ethisch bewustzijn. Er wordt bovendien toch eigenlijk geen fair play gespeeld tegenover de patiënten; de zuiverheid van de dokter-patiënt relatie wordt hier tweevoudig bedreigd en verduisterd. De dubbel-blind proef is ethisch dan ook zeer aanvechtbaar, en slechts in uitzonderlijke gevallen, waarin de leider van het onderzoek die op de achtergrond blijft, zelf een zeer hoge ethische code in acht neemt en de behandelende geneesheer daarvan volkomen overtuigd is, kan deze proefopzet overwogen worden. Aangezien het uitgesloten is de patiënten bijeen te roepen om hun toestemming te vragen, blijft het ethisch gezien steeds een hachelijk ondernemen. Een dringender en luider appèl op het ethisch bewustzijn van de arts doen de vragen, die in onze tijd met ongewone kracht naar voren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen