1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 51

F. J. TOLSMA

31

Het Kassandracomplex (Viane), Spenglercomplex, of hoe men het noemen toil In deze studie wil ik mij in hoofdzaak beperken tot de negatief geladen toekomstverwachting, welke in de literatuur door Viane (11) bekend werd onder het begrip Kassandra-complex. Door Kassandra te verbinden aan het begrip „complex" werd zij in de psychologie en psychiatrie geïntroduceerd en gekoppeld aan de noodlotsverwachting, of meer algemeen de onheilsverwachting. Het is overbodig de geschiedenis van Kassandra hier weer te geven. Zoals bekend voorspelde zij de ondergang van Troje, waarbij zij allerlei details aangaf. Haar voorspellingen kwamen voor een belangrijk gedeelte uit. Voor degenen die lijdende zijn aan het pathologische Kassandracomplex geldt dat de onheilsverwachting zich in de meeste gevallen niet realiseert. De thematiek van de onheilsvoorspelling We willen nu het onheilsvoorspellen psychologisch en psychiatrisch naderbij trachten te komen. Wanneer men de onheilsvoorspelling nader beziet, dan kan ze betrekking hebben op verschillende sferen. De thematiek der onheilsvoorspelling kan sterk variëren. Allereerst kan hij betrekking hebben op het eigen welzijn. De mens verwacht onheil, wat zijn persoonlijk bestaan betreft. Er is een onvrede met zichzelf. Dit onheil kan betrekking hebben zowel op zijn lichamelijke als geestelijke welstand. We kennen hypochondrische patiënten, die onheilsverwachtingen hebben ten aanzien van hun lichamelijk welzijn. Zij menen dat hun lichamelijk bestaan bedreigd wordt. De neurotische onheilsverwachter wil in tegenstelling tot de psychotische niet te gronde gaan, doch zoekt op een geagiteerde wijze steun bij diverse artsen of paramedische genezers. Er zijn in de psychiatrie meerdere vormen van hypochondrie (Ladee) (4). Een onheilsverwachten kan ook betrekking hebben op het persoonlijke geestelijke welzijn. Er zijn patiënten, die denken dat ze geestelijk dood zijn, in geestelijk opzicht te kort scliieten, voor eeuwig verloren gaan, enz. Het onheil kan zich uitbreiden over het gezin; het gehele gezin zal met de patiënt ondergaan. De persoonlijke onheilsverwachting kan meer in het maatschappelijk vlak liggen, de mens zal maatschappelijk te gronde gaan. De zaken zullen slecht gaan. Sommige

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen