1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 225

W. A. VAN ES

181

maken is de lijkbegraving, vermoedelijk in W-O georiënteerde graven, in christelijke kringen al ingeburgerd. De gekerstende Franken begroeven hun doden; daarvan getuigt onder andere het graf van Arnegunde. De overlevering omtrent het droevig einde van koningin Brunhilde toont aan, dat verbranding in het begin van de zevende eeuw als een straf beschouwd werd. Brunhilde werd in 613 door Clotarius II op beestachtige wijze ter dood gebracht. Om de foltering te vervolmaken werd zij daarna gecremeerd. Dit verhinderde overigens niet dat haar as in de abdij van Autun werd bijgezet. 36 Voor Karel de Grote is inhumatie zo zeer inherent aan de christelijke opvattingen dat hij de crematie als anti-christelijk beschouwt en deze aan de Saksen op straffe des doods verbiedt. 37 In de volgende eeuwen is de crematie volledig verdwenen. Pas diep in de negentiende eeuw, in 1886, ziet de rooms-katholieke kerk zich genoodzaakt zich op dit punt uit te spreken: lijkverbranding wordt onder bedreiging met excommunicatie verboden. De herinvoering van deze vorm van dodenbestel is dan echter niet meer tegen te gaan: de uitspraak van 1886 wordt in 1964 door paus Paulus VI herroepen, waarmee de vroeg-christelijke situatie hersteld is. Natuurlijk betekent dit niet, dat alle zesde/zevende-eeuwse inhumaties nu christelijke bijzettingen zijn. Naar onze overtuiging is dat zelfs met de georiënteerde W-O graven niet altijd het geval. Het samengaan van georiënteerde graven met anders gerichte inhumaties en met brandgraven in Alphen en vooral in Hoogeloon duidt erop, dat het W-O graf ook in niet-herkenbaar-christelijke, ja vrijwel-zeker heidense milieus werd gebruikt. In de grafvelden, waar alle schachtgraven een W-O gerichte lengteas bezitten, komt veelal naast de W-O oriëntatie ook de O-W richting voor. Het W-O graf verschijnt in onze streken ook te vroeg, al in de zesde eeuw, om deze vorm van dodenbestel met zekerheid op chiistelijke invloed terug te voeren. De schriftelijke bronnen leren, dat de algehele kerstening niet voor het eind van de zevende eeuw plaatsvond. In een voordracht te Amersfoort gehouden, wees Roosens onlangs op een karakteristiek verhaal uit de vita van Eligius. Bij een poging het noordwesten van België te bekeren werd deze evangelieprediker door de plaatselijke bevolking in het water van de Schelde geworpen. Voorwaar, een daad die weinig van christelijke naastenliefde getuigt; toch begroef de bevolking in het betrokken gebied zijn doden voor het merendeel in W-O gerichte graven. Wij ontkennen niet, dat daar, waar Franken het laat-Romeinse

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen