1969 Geloof en Wetenschap : Orgaan van de Christelijke vereeniging van natuur- en geneeskundigen in Nederland - pagina 218

174

GRAFRITUEEL EN KERSTENING

eeuws inhumatiegraf in Nijmegen of Maastricht kan christelijk zijn maar het hoeft niet. Maar, zal iemand zeggen, is dan de W-O richting van sommige graven niet een betrouwbaar criterium voor het herkennen van een christelijke bijzetting? Velen houden zich hiervan overtuigd, zo zeer zelfs dat deze grafrichting de „christelijke oriëntatie" genoemd wordt. Bijzetting met de schedel aan het westelijk grafeinde zou het de overledene mogelijk maken ten tijde van de opstanding de Christus in het oosten op de wolken te zien verschijnen. Deze symboliek, die geen directe Bijbelse achtergrond heeft - de Bijbel spreekt slechts van Christus' wederkomst op de wolken des hemels; er wordt niet gezegd dat dit in het oosten zal plaatsvinden i-i - kan zeer oud zijn, maar gaat waarschijnlijk niet terug tot de begintijd van het christendom. Dat zou ook niet stroken met de betrekkelijke indifferentie van het vroegste christendom ten opzichte van het grafritueel, is Men heeft er voorts op gewezen, dat W-O begraving in de catacomben om praktische redenen vaak onmogelijk was. Nierhaus maakt een aantal belangwekkende opmerkingen over de W-O oriëntatie in de Romeinse tijd. io De oudste inhumatiegraven in de noordelijke provincies van het imperivun dateren uit het begin van de keizertijd; er zijn reeds W-O graven onder. Zij zetten lokale voor-Romeinse tradities voort. Vanaf ongeveer het midden van de tweede eeuw is de zede van de inhumatie continu aanwezig. Kenmerkend voor de tweede en derde eeuw is de sterke wisseling van de grafrichtingen: N-Z, Z-N, W-O, O-W, al deze richtingen en overgangen daartussen komen voor, soms zelfs in één begraafplaats. Er is dus kennelijk nog geen vaste regel in dit opzicht en men kan zich zelfs afvragen, of de verschillende grafrichtingen in deze tijd wel een diepere betekenis bezaten. Deze vraag is thans nog niet met zekerheid te beantwoorden, maar zeker is wel dat het ontstaan van de W-O oriëntatie niet op christelijke invloed terug te voeren is. Daarvoor verschijnen de eerste georiënteerde graven te vroeg en bovendien zijn uit Straatsburg en Keulen N-Z graven met christelijke bijgaven bekend. Met instemming citeren wij Nierhaus, wanneer hij concludeert dat de W-O richting ook door niet-christenen gekozen kan zijn en daaraan toevoegt: ,,Umgekehrt haben wir nicht den geringsten positiven Beweis dafür, dass genaue Oricntierung ihrer Bestattungen für die Christen der vorkonstantinischen Zeit Pflicht gewesen ware." Hierin zou na het edict van Milaan (313) verandering gekomen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen